[Tập viết] Tình yêu là gì?

Trong một đêm không ngủ được, tôi vô thức đọc lại những note, entry tôi đã từng viết trên Facebook, trên blog cá nhân và cả trên Tumblr, tôi chợt nhận ra một điều, tuổi 22 của tôi thường xoay quanh những câu chữ về tình yêu đôi lứa. Tuổi 23 của tôi là những dòng tâm sự bí ẩn đến mức mà giờ đọc lại tôi cũng chả hiểu. Vậy còn tuổi 24 này thì sao? Và cũng chẳng còn bao lâu nữa tôi cũng sẽ bước qua tuổi 25, cái tuổi đánh dấu một phần ba đoạn đường của một đời người (ấy là nếu tôi sống đến năm 75 tuổi), đến lúc đó tôi sẽ suy nghĩ như thế nào? Về tình yêu.

Cũng đã hơn một năm nay, tôi không đặt cho mình những câu hỏi về thứ tình cảm mà cả nhân loại tôn thờ, tôi không nghĩ nhiều tình cảm lứa đôi, trừ cái note nhắn nhít tôi viết để chọc ghẹo bạn bè trên Facebook, dường như tôi đã lờ đi những gì liên quan đến chữ YÊU. Trông thoáng chốc, tôi buộc mình phải suy nghĩ về nó, hy vọng tìm lại được những cảm xúc mãnh liệt mà tôi từng cảm nhận được. Việc này, giống như một quá trình cố gắng tìm lại vị giác của một món đồ ăn ngon mà đã lâu rồi không ăn lại, tưởng chừng như đơn giản, nhưng tìm mãi thế nào cũng không chính xác.

Tuổi 22 của tôi, tình yêu là sự mãnh liệt. Tôi vội vã, tôi hấp tấp và tôi như một kẻ chông chênh. Đối với tôi, yêu là cảm nhận bằng cảm xúc, là thật với chính mình và với người khác. Yêu là sự vỗ về ngọt ngào, những câu nói thì thầm, những cái ôm siết chặt, những giọt nước mắt đến tê tái và cả những cái nhìn đến lạnh buốt. Tuổi 22 của tôi, yêu là cả một sự ích kỷ, là sở hữu và là tất cả những gì chỉ thuộc về tôi và của tôi. Tôi căm ghét những ai nói rằng nếu yêu ai đó thật lòng thì dù có chia tay cũng sẽ cảm thấy hạnh phúc nếu người ta yêu hạnh phúc. Tôi, tự đào hố, chôn tình yêu của mình.

Tuổi 23 của tôi, tình yêu là sự tự do, là không ràng buộc và mong muốn được là chính mình. Yêu đối với tôi trở thành một trải nghiệm dưới những hình thức khác nhau. Những cái ôm, những lời hứa và cả những nụ hôn đã không còn "vị" như trước đây. Theo một cách hiểu nào đó, đã trở nên quen thuộc. Tôi đã biết phải làm gì với tình yêu, tôi đã biết phải kiên nhẫn nhưng tôi cũng biết phải tránh bị tổn thương như thế nào. Tình yêu, như ngọn lửa leo lắt, chưa tàn nhưng không thể bùng cháy trở lại. Tôi, tự đẩy tình yêu của mình đi xa.

Vậy bây giờ thì sao? Tình yêu với tôi là gì? Tôi thường cố gắng lờ đi những câu hỏi này. Tôi cố gắng sống một cách bản năng nhất nhưng cũng tìm cách che dấu đi những gì mình cảm nhận, bởi đơn giản, tôi nhận ra, tình yêu, rốt cuộc cũng chỉ có thể tự mình cảm nhận, dù ngọt  ngào hạnh phúc hay đắng chát khổ đau, thì vẫn là một trải nghiệm đẹp. Tình yêu giúp tôi trưởng thành và hàn gắn nỗi đau. Đôi lúc tôi lạc lối, nhưng nghĩ về những kỷ niệm và trải nghiệm đó giúp tôi vững tin hơn trên đoạn đường đời của mình.

Tuổi 25 của tôi, tình yêu của tôi, mọi thứ rồi sẽ khác. Còn khác thế nào thì tôi cũng không trả lời được.

Chó chết người chết

Tôi nhớ có một thời điểm tin tức về những vụ người dân trong một làng hoặc xã cùng nhau đánh chết những kẻ bắt trộm chó xuất hiện khá nhiều trên các trang báo điện tử, gần đây tôi cũng đọc được một vài tin như vậy. Có chỗ thì kẻ đập chó bị đánh đến chết hoặc trọng thương nhưng không ai gọi cấp cứu và để nằm đó đến chết, có chỗ thì trói kẻ phạm tội lại và sử dụng một số biện pháp sỉ nhục đối tượng công khai về mặt thể xác và tinh thần để răn đe. Một lần nữa, những hành động này của những con người mà tôi vẫn gọi là đồng loại kia làm tôi cảm thấy rùng mình. Nó làm tôi tự hỏi bản thân mình, "chúng ta có quyền đối xử với người khác như vậy sao?"

Ở đây tôi không nói về quyết định tin tưởng vào một điều gì đó của những người ủng hộ hay phản đối những hành động mà tôi cho là tàn nhẫn ở trên, có người quyết liệt phản đối nhưng cũng không ít người cho rằng những kẻ trộm chó đáng bị đối xử như vậy. Có khái niệm đúng hay sai không trong những gì tôi đang bàn đến hay không? Tôi nghĩ là không, không có một ranh giới nào cả, nó tùy thuộc hoàn toàn vào sự lựa chọn tin tưởng của mỗi cá nhân. Điều này làm tôi nhớ lại có lần tôi đã chia sẻ ý kiến của mình trên Facebook cá nhân với một sự phẫn nộ rất lớn tại thời điểm đó, đối với tôi việc đánh đến chết một con người lúc nào cũng mang rợ và tàn ác cả. Tôi nghĩ rằng tất cả mọi người sẽ ủng hộ tôi, nhưng thật ra không phải như vậy, có hơn 30% ý kiến cho rằng những kẻ trộm chó và đập chó - con vật trung thành của loài người, "người bạn" được nuôi nấng và yêu thương như thành viên trong gia đình, thứ tài sản vô giá và có ý nghĩa, đáng phải bị như vậy và đó là hình phạt thích đáng dành cho những kẻ mà họ cho là "thanh niên trai tráng, thiếu gì việc để làm lại đi đánh một con chó mà khả năng tự vệ yếu hơn con người". Đối với họ, việc mất đi một con vật cưng, nguồn an ủi và động viên về mặt tinh thần, giống hệt như mất đi một người thân, chính vì vậy họ đòi hỏi công lý cần phải được thực hiện. Họ có sai hay không? Trước đây, khi tôi 20 tuổi, tôi nghĩ đây là một suy nghĩ khủng khiếp và nó làm tôi run sợ, nhưng bây giờ tôi có thể hiểu và đồng ý rằng đó là một quan điểm của họ và tôi tôn trọng điều đó.

Về cá nhân mình tôi không phải là người sở hữu hay nuôi nấng bất kỳ một con vật nuôi nào từ trước đến nay, nhưng tôi nghĩ có lẽ tôi hiểu được cảm giác khi mất đi một ai đó thân thuộc trong gia đình. Trong cương vị của tôi, nếu một ai mà tôi yêu thương mất đi do tai nạn hoặc do bị ai đó gây ra, tất nhiên tại thời điểm đó tôi sẽ căm hận người khiến bi kịch đó diễn ra, chắc chắn trong trí óc tôi sẽ bùng lên cảm giác muốn được trả thù ngay lập tức. Nhưng rồi sau đó thì sao? Tôi tự hỏi chính mình. Liệu nếu có cơ hội đối mặt với kẻ đó, tôi có làm vậy không? Tôi nghĩ là không bởi tôi tin vào luật nhân quả, vai trò của công lý và pháp luật. Tôi luôn quan niệm rằng, những kẻ gây ra tội ác cần phải bị trừng phạt bởi công lý và luật pháp, chứ không phải là luật rừng. Nếu tôi có một chú chó mà tôi yêu quý, nếu chú chó ấy bị đánh chết bởi một kẻ trộm chó và tôi có cơ hội đối diện với người thanh niên kia. Tôi sẽ làm gì? Tôi biết chắc chắn một điều là tôi muốn người đứng trước mặt tôi phải cảm nhận được nỗi đau và sự mất mát của mình. Tôi làm điều đó thế nào nếu không phải bằng bạo lực? Có lẽ tôi sẽ nhìn sâu vào mắt của kẻ đánh chó ấy và khóc, cứ như vậy, nước mắt chảy ra khi tôi nhìn hắn, chỉ đơn giản như vậy. Tôi muốn hắn thấy được nỗi mất mát và đau đớn của mình và tôi muốn hắn phải cảm nhận điều đó bằng chính trái tim của hắn và điều đó, có lẽ sẽ khiến hắn phải nhớ cảm giác đau đớn ấy thật lâu, và tự bản thân hắn sẽ phải đặt câu hỏi cho chính lương tâm của mình. Nước mắt, không có gì là xấu hay yếu đuối, đó là hình thức để thể hiện nỗi đau và sự thống khổ, tôi sẽ không ngại ngần thể hiện điều đó ra bên ngoài để cho người khác có thể thấy được tôi đã đau đớn như thế nào bởi những hành động mà họ gây ra. Tôi nghĩ, đó cũng là một cách để cảm hóa những hành động tàn ác. Chúng ta thường quên mất rằng, những người gây ra lỗi lầm cũng là con người có lương tri và lương tri đó cần được đánh thức, chứ không nên gieo vào đó sự đau đớn và hận thù.

Những sự việc như thế này làm tôi nhớ lại những gì đã đọc trong cuốn du ký Gỗ Mun của nhà văn người Ba Lan Ryszard Kapuscinski về con người và cộng đồng ở Châu Phi trong từ những năm 60 đến 90. Ở các quốc gia Phi Châu non trẻ vừa dành được độc lập, nghèo đói, bệnh tật và trộm cắp là nỗi ám ảnh tại đây. Những người nghèo ở Châu Phi muốn đi làm cần phải có một cái gì đó để làm kế sinh nhai như một cái thau, một bộ áo quần tươm tất; đối với họ đó là những thứ có giá trị nhất, là cần câu cơm quan trọng nhất và quý giá nhất, quý còn hơn cả sinh mạng. Bị trộm hoặc cướp đồng nghĩa với trắng tay, tuyệt vọng và đói đến chết. Có một đoạn trích trong tác phẩm làm tôi liên tưởng đến cách hành xử với những kẻ trộm chó mình đang nói đến trong entry này. Đoạn trích đó như sau:

Ở trường hợp chiếc xe Toyota của chúng tôi, chuyện đó kéo dài bốn tiếng đồng hồ và khi chúng tôi đã sắp lên đường thì người tài xế tên là Traoré - một anh nông dân trẻ lực lưỡng, cường tráng - khẳng định rằng có người đã ăn cắp cái bọc anh để trên ghế gói chiếc váy bên trong. Những trò trộm cắp như thế này là chuyện thường ngày trên khắp thế giới, nhưng tôi cũng không hiểu tại sao Traoré nổi cơn thịnh nộ, điên lên, phát rồ, khiến mọi người trong xe co rúm lại vì sợ anh ta sẽ xé xác mình - những hành khách vô tội! Một lần nữa tôi lại tình cờ nhận thấy ở Châu Phi, phản ứng đối với việc trộm cắp có một nét gì đó không tỉnh táo, nằm ở ranh giới của sự điên rồ, mặc dù ở đây trộm cắp đầy rẫy. Bởi vì ăn cắp của một kẻ nghèo xác, thường chỉ có một cái bát hay một chiếc áo tả tơi, thực sự là một việc phi nhân tính, cho nên phản ứng của anh ta đối với trộm cắp có vẻ như cũng phi nhân tính. Đám đông đánh đập tên kẻ cắp trong chợ, trên quảng đường, trên phố, có thể giết anh ta tại chỗ. Do đó, thật nghịch lý, ở đây nhiệm vụ của cảnh sát dường như không phải là bắt kẻ trộm cắp, mà là bảo vệ và cứu hắn ta.

Như vậy đấy, ở một xã hội tăm tối con người đối xử với nhau như vậy đã đành, khi chúng ta phát triển hơn một chút, mọi chuyện trong một vài trường hợp cụ thể cũng không khác nhau là mấy. Bạo lực xuất phát từ sự tăm tối và đói nghèo. Bạo lực liệu có phải là câu trả lời? Đánh chết kẻ trộm chó này thì có làm kẻ khác run tay mà không làm nữa khi nhu cầu ăn thịt chó ở Việt Nam không hề giảm đi hay không? Và có một điều tôi muốn nhấn mạnh, gây ra cái chết của những kẻ đập chó là cả một đám đông - một cộng đồng, chính điều đó không làm một cá nhân nào có mặc cảm tội lỗi. Cá nhân cho rằng đó không phải là lỗi của họ mà là lỗi của một đám đông. Về lâu về dài, điều đó nảy sinh quan điểm rằng họ có quyền trừng phạt tội lỗi bằng bạo lưc, nó có thể trở thành một hành động mang tính bộc phát khi đối mặt với một vấn đề mang tính chất sai phạm trong tâm trí của cá nhân đó. Những người có cùng suy nghĩ bạo lực này, liên kết lại với nhau sẽ trở thành một nhóm người với chủ trương sử dụng bạo lực để hành xử và giải quyết bất kỳ một hành động sai trái (theo quan điểm của họ). Điều đó có tốt không? Lịch sử đã chứng minh, bạo lực thường đi liền với máu và nước mắt, nó có thể có tính đúng sai nhưng đó chưa bao giờ là một điều tốt lành với thế giới này cả.

Và có một câu hỏi quan trọng hơn mà tôi thường nghĩ đến, chúng ta sẽ dạy con cái của mình nhân từ với người khác như thế nào khi những người lớn ngoài kia vẫn hành xử một cách bạo lực như vậy? Đây không phải là những ví dụ cho trẻ con thấy rằng chúng hoàn toàn có thể đánh chết người khác nếu họ phạm phải một sai lầm nào đấy và đây là bài học cho cái gọi là "máu phải trả bằng máu" ư? Tôi cũng không lấy làm ngạc nhiên lắm khi ngày nay các trang báo mạng liên tục đưa những tin tức về tội phạm vị thành niên với những hành động giết người kinh khủng, một phần nào đó, chính người lớn phải chịu trách nhiệm cho những đứa trẻ ấy, bởi họ đã dạy chúng rằng bạo lực là câu trả lời cho các câu hỏi.

Tôi vẫn tin vào thuyết nhân quả và sự tha thứ, nếu có thể, hãy tha thứ và mở cho người khác một cơ hội, bởi bất cứ người nào cũng có cho mình một lương tri. Đó là điều mà tôi tin tưởng.

Những con người thầm lặng

Chiều Chủ Nhật hôm nay của tôi hôm nay không tràn ngập nắng như những ngày khác trong tuần, tôi có thể ngửi thấy mùi của những cơn mưa mùa hạ bất chợt trong từng ngóc ngách của bầu không khí đang hiện diện ở đây. Trên đường phố, dòng người vẫn qua lại, nhưng không hấp tấp và vội vã. Tôi vẫn ngồi trong quá cà phê quen thuộc của mình, nhìn ra bên ngoài, mọi thứ dường như nhuốm một màu xám của tĩnh lặng. Những người khách ngồi trong quán này cũng vậy, họ cũng tĩnh lặng một cách đáng ngạc nhiên. Chỉ có năm người trong quán, mỗi người đều tập trung vào thế giới riêng của mình, với sách, máy tính cá nhân và âm nhạc. Họ tồn tại, nhưng lại không hiện hữu; trong một khoảnh khắc, những thế giới riêng, đơn lẻ gặp gỡ và hòa quyện vào nhau một cách lặng lẽ và thầm lặng mà không một ai nhận thấy.

Suy nghĩ về điều thú vị này, quan sát những con người này, nhìn ngắm họ làm tôi bất chợt nhớ về những con người thầm lặng tôi đã và chưa từng gặp trong cuộc đời mình. Họ, những người luôn luôn tồn tại, luôn luôn ở đó, nhưng bằng một cách nào đó, không ai nhận thấy họ. Họ sống cuộc đời của mình một cách dai dẳng và mạnh mẽ, nhưng cũng vô cùng độc lập với dòng chảy của cuộc sống này. Cuộc đời không bỏ quên họ nhưng có lẽ họ cũng không thiết tha làm một cái gì đó hay trở thành một ai đó trong cuộc sống này. Đối với họ, sống là để tồn tại và đơn giản là để được sống.

Nhạc trong quán phát ra những âm thanh hỗn độn, không theo thể loại hay "gu" cố định nào, đây là điểm ưa thích của tôi đối với quán cà phê quen này. Tôi lật vài trang trên tờ tạp chí vừa mua tuần trước, được quảng cáo là dành cho "quý ông thành đạt" với tên gọi Esquire, đây là lần đầu tiên tờ tạp chí này được xuất bản tại Việt Nam. Xem sơ vài trang quảng cáo, những bài viết giới thiệu về lịch sử của Esquire , tôi bị cuốn hút bởi một bài viết dài 6 trang về người xạ thủ đã tiêu diệt tên trùm khủng bố Osama Binladen. Tôi chưa có cơ hội xem bộ phim Zero Dark Thirty nên không rõ đây có phải là hình mẫu để xây dựng nên bộ phim đó hay không. Điều tôi ấn tượng về bài báo này nằm ở những lời tâm sự của người lính kia. Đối với người dân Mỹ và một phần của thế giới, có thể anh là một người anh hùng, nhưng điều đó cũng không làm anh bớt thầm lặng. Ở trong anh là ám ảnh về sự tàn bạo của chiến tranh và sự an lành dành cho gia đình mình. Anh phải im lặng để đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình và những người anh yêu thương nhất. Điều đó biến anh và đồng đội thành những con người vô danh. Không một ai trên đất nước hùng mạnh kia biết đến tên các anh, nhưng dường như đối với người đàn ông này, điều đó không quá quan trọng, đối với anh, đó đơn giản chỉ là một việc anh phải làm và anh sinh ra là để làm điều đó. Thậm chí, cái mác anh hùng đó cũng không giúp anh chống lại "cơn lũ" của cơm áo gạo tiền những ngày sau khi giải ngũ, nhưng anh cũng lại cho rằng, đó là một khía cạnh khác của cuộc sống mà anh cần đương đầu.

Gấp tờ tạp chí lại, tôi cảm thấy cuộc đời này đầy những điều trùng hợp, khi tôi chợt nghĩ về những con người lặng lẽ trong cuộc đời mình, tôi lại được đọc về những người anh hùng vô danh và những "vật lộn" của họ với chiến tranh, nhiệm vụ và cuộc sống hậu quân ngũ. Về cơ bản, những con người ở đây và những anh hùng ở phía bờ kia của đại dương chẳng khác nhau là mấy. Chúng ta đều sống cuộc sống của mình một cách lặng lẽ, có người muốn cuộc đời của mình là một dấu ấn của xã hội, là một vết son chói lọi nhưng cũng có những con người chỉ muốn sống theo đúng nghĩa đen của từ này. Nhưng điều này không làm họ tầm thường đi hay những thành thích và danh tiếng kia không làm họ cao quý hơn. Tất cả chỉ là quan niệm sống. Bởi vậy tôi cũng không thích lắm những bài viết cổ động về cách sống như thế nào là tốt, để thành công thì phải như thế nào, vâng vâng và vâng vâng. Đối với tôi, một khi đã chọn cho mình một thái độ sống, chúng ta khó mà có thể thay đổi. Tốt hay xấu, chỉ có chính chúng ta biết và tự chịu trách nhiệm với chính cuộc sống của bản thân mình.

Đối với tôi, những con người với cuộc sống thầm lặng ấy, họ luôn là những "bản mẫu" đẹp đẽ và đáng tôn trọng nhất, bởi họ sống cuộc đời của mình một cách đầy đủ theo nghĩa của từ đó.

Câu chuyện chiếc ly vỡ

Choang!

Những gì là kỷ niệm, là hồi ức, là tuổi thơ, là dấu yêu... phút chốc đều ùa về.

Ngẫm ra, những vật dụng cứ tưởng bình thường nhưng thật sự lại có một ý nghĩa gì đó mà trong tim mỗi người vẫn còn lưu giữ. Khi mà một vật quá đỗi thân thương cứ hiện diện ngày này qua ngày khác, cùng một chỗ, cùng một mái nhà thì cái tình cảm ta dành cho nó vẫn ở mãi một chỗ, khó mà hé lộ ra được. Đồ vật cũng như con người, chỉ một khi làm đau một ai đấy, chỉ một khi mất đi một ai đấy, bản thân mới giật mình nhận ra rằng ta yêu quý họ đến mức nào. Chân lý thì cũ rích mà chưa bao giờ ta có thể học một cách trọn vẹn những điều đã được nghe, được giảng dạy. Con người là vậy, trí óc thì biết cái gì là tốt cho mình, nhưng con tim lại không bao giờ làm chủ được cảm xúc. Cũng như một cái ly thủy tinh vậy, 16 năm uống nước bằng cái ly ấy, cùng nó trải qua nhiều thứ trong đời, vui có buồn có và khi nó vỡ thì cũng là lúc suy nghĩ nhiều thứ về quá khứ, hiện tại và tương lai.

Không có chiếc ly, cuộc sống của ta vẫn tiếp diễn. Cũng giống như không có ai đó, cuộc sống của chúng vẫn tiếp tục. Thế nhưng cái cảm giác trống rỗng khi mất đi một ai đó sẽ luôn hằn sâu trong tim và ở lại đó. Cái cảm giác đó bi kịch hơn là ngẫm nghĩ về một chiếc ly vỡ rất nhiều. Người ta thường nói "thời gian có thể chửa lành mọi vết thương", thật sự thì không phải là như vậy, thời gian chỉ có thể làm liền miệng vết thương chứ không bao giờ có thể xóa bỏ nó. Ta cứ tưởng có thể vứt bỏ đi mọi thứ để có thể làm lại từ đầu, thế nhưng đến khi ta không ngờ nhất, thì mọi thứ lại như những làn khói từ quá khứ bay về cuộn lấy ta trong nỗi đau và sự mòn mỏi. Thời gian không thể chữa lành mọi vết thương mà chỉ có con người có muốn tiếp tục sống cùng những vết thương ấy hay không mà thôi. Con người thường rất hay tự dối gạt bản thân mình, nhất là khi bị ai đó bỏ rơi, chúng ta thường nói "Anh/em không thể sống thiếu anh/em", thật tức cười, vì thật sự chúng có thể sống tốt, sống khỏe, sống trẻ nếu không có một ai đó, nhưng điều quan trọng là, chúng ta có muốn sống theo cách đó hay không mà thôi!

Chiếc ly đã vỡ, kỷ niệm chỉ ùa về trong phút chốc rồi lại ra đi vì bản thân đã quen sống với những gì mà mình biết là mình phải chịu đựng. Sống thiếu một ai đó, suy cho cùng cũng không phải là quá tệ, điều đó giúp mình trưởng thành.

Vị thành niên, một chặng đường gian khó

Một năm trở lại đây, mối quan hệ giữa tôi và em gái không còn tốt như lúc trước; tất nhiên khi nói không còn tốt không có nghĩa là nó đi theo chiều hướng xấu. Tôi cảm nhận một điều rõ ràng là em tôi đang lớn lên từng ngày và bây giờ nó đã là một đứa trẻ vị thành niên. Tôi và em gái đã có những trận cãi vã liên tục về những vấn đến khác nhau ở quan điểm, cách xử lý và cả cách sống. Tôi đã trách mắng nó rất nhiều vì tôi nghĩ con bé đã ích kỷ trong cách suy nghĩ lẫn cách đối nhân xử thế. Sau những cuộc cãi vã lúc nào chúng tôi cũng làm lành như chưa hề có chuyện gì xảy ra. Tôi chắc chắn một điều con bé sẽ không bao giờ quên những cuộc cãi vã và lý do đã tạo nên những bất đồng, bản thân tôi cũng vậy. Tôi cứ suy nghĩ mãi về những lý do về những nguyên nhân đã gây ra những cuộc tranh cãi và vô tình vào một buổi sáng chủ nhật, khi ngồi nhấm nháp từng ngụm cà phê với tầm mắt hướng ra phía bờ sông của thành phố trong ánh nắng ấm áp, tôi bật ra một câu trả lời, phải rồi, nó vẫn chỉ là một đứa trẻ trong tuổi vị thành niên và dường như tôi đã vô tình quên mất mình đã khó khăn như thế nào khi ở độ tuổi ấy.

Tôi tự cười thầm bởi tôi không thể tin được mình đã quên mất một điều quan trọng như vậy, làm sao tôi có thể quên khoảng thời gian bối rối vô định, không thể kiểm soát của một thời tuổi trẻ đầy khó khăn như thế? Tôi đã đi qua tuổi vị thành niên của mình bằng những câu hỏi, những băn khoăn, những bối rối và sự cô đơn. Tất nhiên tôi mừng vì tất cả những điều đó là nền mống tạo nên "thằng tôi" của ngày hôm nay, nhưng để đem tất cả những khó khăn đó thành vật liệu cho một bước đệm vững chắc, đòi hỏi rất nhiều nỗ lực và cả sự đau khổ. Tôi, hầu như đã không thông cảm với em gái mình đủ mức cần thiết mà nó cần.

Đối với tôi, vị thành niên là khoảng thời gian mà ở đó tôi không cần một người phải chỉ cho tôi làm cái này hay cái nọ, tôi không cần một người phải nói cho tôi nghe cái gì là tốt đẹp cái gì là không bởi lúc đó tâm trí của tôi như một khu rừng rậm với quá nhiều thông tin, quá nhiều cảm xúc. Và bởi vì tôi đang ở đỉnh cao của sự nổi loạn và muốn được thể hiện mình, tôi muốn tự mình phải tìm được câu trả lời cho tất cả những mơ hồ của bản thân. Tôi không cần một người hướng dẫn mà tôi cần một người biết thông cảm và lắng nghe. Tôi đã ước, không, phải nói rằng tôi đã khao khát một cách mãnh liệt, giá có ai đó có thể ngồi im và nghe tôi nói bất cứ chuyện gì, hoặc chỉ cần họ ngồi đó, lặng im và suy nghĩ về mọi thứ, chỉ cần như vậy là đủ với tôi vào thời điểm lúc ấy. Phài thành thật mà nói, trong thời gian này, trong cái độ tuổi mà ai cũng nói là độ tuổi đẹp nhất của đời mình, tôi luôn cảm thấy bất an và căng thẳng. Tôi vừa muốn được đối mặt với thế giới ngoài kia nhưng lại vừa sợ hãi nó. Tôi không biết mình phải đặt niềm tin vào điều gì bởi mọi thứ đều quá mới mẻ và lý thú nhưng đồng thời lại quá nguy hiểm. Tôi cô đơn trên ốc đảo của mình và tôi lạc lối trong khu rừng của tâm tưởng. Giờ ngẫm lại, tôi cũng không rõ mình đã đi qua được giai đoạn đó bằng cách nào. Thẳng thắn mà nói, khi tôi còn là một cậu nhóc 15, 16 tuổi, ý nghĩ về cái chết và tự tử chưa bao giờ xa lạ, nó giống như một sự kích thích và tôi là kẻ đứng trên bờ vực, chỉ cần mất thăng bằng, tôi có thể ngã xuống bất cứ lúc nào. Không phải nói quá, nhưng qua những gì tôi thấy, qua bạn bè tôi và những người tôi quen biết, tôi biết rằng đã có những người trẻ tuổi vĩnh viễn phải nằm lại ở độ tuổi huy hoàng này, họ đã không tìm được cho mình cách giải thoát nào khác ngoài việc nhảy xuống "vực". Đó là một điều đau buồn bởi trong cái tuổi đẹp nhất ấy, những suy nghĩ về cái chết và mất cân bằng luôn ẩn mình chờ đợi, nó tấn công ta một cách bất ngờ mà không cần hỏi thăm ta đã chuẩn bị như thế nào. Những người trụ lại không phải họ mạnh mẽ hơn mà chỉ vì họ đã may mắn hơn mà thôi.

Tôi còn muốn nói nhiều về tuổi vị thành niên, về những cảm xúc và đau khổ mà tôi phải từng đối mặt nhưng có lẽ vào lúc này tôi đã quá xa lạ với những điều đó. Tôi không còn là một đứa trẻ vị thành niên, tôi đã bước ra khỏi vùng đất ấy và bây giờ tôi phải quan sát nó từ phía bên ngoài, từ con mắt của người ngoài cuộc. Một lần nữa tôi lại cảm thấy cái cảm giác sợ hãi ấy, sợ hãi vì mình không thể nhìn rõ những gì ở trước mặt và sợ hãi bởi tất cả những hỗn độn không lời giải đáp trong cuộc sống từng ngày. Tôi tin em gái mình đang sợ hãi và tôi tin nó không cần một người "ra lệnh" cho nó phải làm gì. Tôi thật sự muốn là người ở cạnh nó để chỉ lắng nghe. Để làm được điều đó, nỗ lực, yêu thương và thông cảm là điều cần thiết. Tôi ước mình đủ bao dung để không phán xét, và chỉ vậy là đủ. Tôi vẫn tin, vị thành niên là một chặng đường gian khổ mà ai cũng phải bước qua để mà trưởng thành, chính vì vậy trẻ vị thành niên luôn là những người dũng cảm nhất mà tôi từng được biết. Chỉ mong, chúng ta, những người trưởng thành đủ bao dung và tin tưởng để nhìn về những đứa trẻ ấy, những đứa trẻ dũng cảm ấy, đầy tự hào và thầm cổ vũ cho chúng vững bước đi trên con đường mà chũng phải bước đi cho dù có muốn hay không.

Bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người

Tôi nghĩ rằng ít nhất trong cuộc đời mỗi người đều một lần nghe đến câu nói này "bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người". Câu nói đó thì hẳn nhiên đúng, hẳn nhiên là chân lý và không có gì để có thể bàn cãi ở đây và cũng chẳng ai có thời gian để bàn cãi về nó. Điều tôi muốn nói là, dù được căn dặn như vậy, được đọc về lời vàng ý ngọc đó không biết bao nhiêu lần, thật sự có bao nhiêu người trong chúng ta, khi thực hiện xong một công việc nào đấy hay làm ra được một cái gì đấy hoặc đơn giản chỉ là chuẩn bị cho ai một cái gì đấy, đều tự nghĩ rằng không phải mọi người đều sẽ hài lòng với những gì mình làm? Tôi nghi ngờ rằng, con số đó không phải là nhiều, cho dù biết được sự thật là sẽ không bao giờ có chuyện tất cả mọi người đều hài lòng với những gì ta làm, nhưng ở đâu đó trong tâm trí ta, vào khoảnh khắc chúng ta hoàn thành xong điều mà chúng ta đã bỏ hết công sức của mình, đôi khi là cả máu và nước mắt, chúng ta vẫn hy vọng rằng bất kỳ ai cũng sẽ hài lòng tiếp nhận những gì chúng ta làm được.

Nói dông dài như ở trên, thật ra tôi cũng chẳng có ý gì, điều tôi muốn nói đến trong bài viết này bắt nguồn từ bài báo sau trên tờ The New Yorker, Anne Hathaway: In Defense of the Happy Girl (phỏng dịch là Anne Hathaway: Lời bào chữa cho một cô gái hạnh phúc). Đối với ai không biết Anne Hathaway là ai, vui lòng tìm kiếm thông tin trên Google. Trong bài báo nói trên, tác giả đã chỉ ra rằng Anne Hathaway là một hiện tượng lạ lùng ở Hollywood khi mà đi đôi với thành công của những bộ phim cô đóng, những giải thưởng cao quý mà cô gặt hái không phải là sự yêu mến rộng rãi từ khán giả Mỹ. Nhắc đến Hathaway, người ta thường nhắc đến một sự ganh tỵ và ghen ghét không thể chống cự. Công chúng nhìn vào những gì Hathaway làm và họ "đánh giá" không nhân nhượng. Họ chê bai khuôn mặt của cô cho dù nó đẹp như thế nào trong mắt rất rất nhiều người, họ chê bai hàm răng và cái miệng to quá cỡ của cô, họ soi mói vào cách cô trả lời phỏng vấn một cách trơn tru, bài bản và chuyên nghiệp mà ở đó họ nghĩ rằng cô đang đóng kịch và không thật sự là con người của chính của cô. Họ cảm thấy lúng túng trước nụ cười rạng rỡ thường trực trên môi Anne Hathaway cho dù trước đó cô có gặp phải scandal gì. Họ nhìn cách cô đi và tạo dáng trên thảm đỏ và cũng bàn tán về việc cô "không thật" như thế nào, đối với họ cô quá hoàn hảo để có thật trên đời này và điều đó tạo nên một cảm giác khó chịu nơi công chúng Mỹ. Và cuối cùng, đỉnh điểm của những "đánh giá" đó một bài báo được xuất bản chỉ để chỉ ra những định kiến của khán giả dành cho cô, sự yêu ghét vô lý của truyền thông và nguyên nhân của nó. Nguyên nhân rất đơn giản bởi Anne Hathaway là một cô gái hạnh phúc, vui vẻ, đầy đam mê và không ngần ngại thể hiện điều đó ở bất kỳ nơi nào, bất kỳ lúc nào, bằng một nụ cười thật sự rực rỡ - như một đứa trẻ.

Anne Hathway với giải Oscar cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc trong Les Miserable

Trên phương diện cá nhân, tôi là một người yêu thích những vai diễn của Anne Hathaway, cô là một người phụ nữ trẻ và là một nữ diễn viên tài năng khi liên tục xuất hiện trong những bộ phim bom tấn và phim độc lập mà ở phim nào cô ít nhiều đều thể hiện được khả năng diễn xuất tyệt vời của mình. Tôi yêu cách Anne Hathaway bộc lộ những cảm xúc chân thật với vai con nghiện trong Rachel Getting Married. Tôi khâm phục những cố gắng cô đã bỏ ra trong Les Miserable, khi phải giảm cân và hy sinh mái tóc của mình. Tôi bị quyến rũ bởi bởi sự huyền bí của nhân vật Cat Woman trong The Dark Knight Rises và thương cảm cho nữ nhân vật chính của Love and the other drug. Không hề che dấu mà nói thẳng rằng tôi bị mê hoặc bởi nụ cười của Anne Hathaway và cách cô luôn hào phóng ban tặng cho người dối diện sự vui vẻ mà cô có cho dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào. Quả thật tôi không tìm thấy điểm nào không hài lòng ở người phụ nữ này. Nhưng đó lại là chuyện của tôi và rất nhiều người Mỹ không đồng tình với tôi về điều đó. 

Nụ cười rạng rỡ thường trực trên kkuoon mặt của Anne Hathaway

Tôi vẫn luôn biết rằng cố gắng để tất cả mọi người thích và yêu quý mình là điều không thể làm được và cũng chẳng nên dại dột mà làm. Nhưng lần này tôi thật sự ngạc nhiên khi thấy rằng việc tỏ ra vui vẻ hạnh phúc cũng là nguyên nhân làm cho bạn bị ghét và bị đàm tếu. Tôi thật sự không hiểu làm sao có thể ghét một người khi họ tỏ ra quá hạnh phúc? Và bất chợt tôi như vỡ lẽ ra rằng, có lẽ là vì ganh tỵ và sợ hãi. Tôi chợt nhớ lại khoảng thời gian trước đây, khi tôi vẫn còn là một đứa trẻ, tôi đã từng háo hức như thể nào khi được là thành viên của một nhóm bạn mới. Tôi hồ hởi òa vào đám bạn với một niềm hạnh phúc khôn tả và tự hào khoe với chúng những gì tốt đẹp nhất mà mình có. Tất cả đều vui vẻ chia sẻ với tôi những điều hạnh phúc ấy, và như vậy tôi mang theo mình cảm giác vui vẻ và hạnh phúc vào cuộc đời. Tôi đem niềm đam mê và sự say mê mà tôi coi là hạnh phúc ấy cho những người tôi gọi là đồng nghiệp khi trưởng thành và tôi nghĩ rằng họ sẽ như những đứa trẻ thời thơ ấu, vui vẻ cùng tôi chia sẻ những điều tuyệt diệu. Không! Tôi nhầm to. Cái tôi nhận được sau này là những ánh nhìn lẫn lộn, họ không ghét nhưng cũng chẳng yêu thương tôi. Họ bối rối. Đến lúc này tôi đã hiểu vì sao Anne Hathaway bị người khác ghét như vậy. Họ ghét cô bởi họ không thể hiểu được niềm hạnh phúc mà cô đang có. Họ cảm thấy lo sợ bởi nhìn vào đó họ sẽ cảm thấy cuộc đời của chính họ quá trống trãi vì không hiểu được hạnh phúc từ sự đam mê là gì. Họ e sợ thể hiện điều đó và họ cũng e sợ cả những con người biết thể hiện điều tuyệt diệu ấy. 

Có lẽ từ đây về sau tôi vẫn sẽ mãi thích một Anne Hathaway ở thời điểm này, một người phụ nữ luôn sống trong sự vui vẻ và hạnh phúc của mình bởi cô có một niềm đam mê lớn lao với công việc và cuộc sống của mình, và điều quan trọng nhất là cô luôn sẵn sàng thể hiện điều đó ra bên ngoài. Có thể đó cũng là một bài học cho chính tôi, cho dù tôi không thể làm hài lòng tất cả mọi người, nhưng chỉ cần tôi có đủ đam mê và hạnh phúc với những gì tôi đang làm, tự khắc điều đó cũng đủ làm tôi hài lòng và làm cho những người hiểu được niềm hạnh phúc của tôi hài lòng. Như vậy đã là quá đủ. Giá như tất cả chúng ta đều như những đứa trẻ, luôn sống trong sự hồn nhiên vầ đầy ấp niềm vui cũng như tin tưởng nhau một cách tuyệt đối, cuộc sống của chúng ta, có lẽ đã dễ thở hơn một chút. 

Lảm nhảm ngày 8/3

Có một câu nói khá nổi tiếng mà nữ người mẫu nổi tiếng Jerry Hall, người tình/người vợ lâu năm của danh ca Mick Jagger (thủ lĩnh ban nhạc Rolling Stones), "Mẹ tôi bảo rằng để giữ chân một người đàn ông rất đơn giản; con hãy là một cô giúp việc trong phòng khách, một đầu bếp trong phòng ăn và một cô gái làng chơi trong phòng ngủ (you must be a maid in the living room, a cook in the kitchen and a whore in the bedroom)." Câu nói này sau đó trở nên nổi tiếng đến độ được chọn in trong cuốn sách Wild Words from Wild Women và được nhiều người phụ nữ coi đó là kim chỉ nam khi nhìn vào "thành tích" giữ chân "kẻ đào hoa" Mick Jagger trong hơn 12 năm của Jerry Hall. Tất nhiên, không phải tất cả phụ nữ đều đồng ý với cách ví von này, đặc biệt là những người theo phong trào nữ quyền cực đoan. Tuy nhiên, phần lớn những người phụ nữ trong khoảng thời gian đó đều cảm thấy đó là một câu nói và một cách hợp lý để "giữ" người đàn ông của đời mình. Và câu nói ấy được một người phụ nữ nói lên.

Một ngày cuối năm 2011, một ứng viên Thượng viện bang New Jersey, Mỹ đã viết trên trang Twitter của mình như thế này: "Phụ nữ, bạn hãy chiếm lợi thế trong việc giữ chân người đàn ông của mình bằng cách làm một người chung thủy, một quý cô trong phòng khách và một cố gái làng chơi trong phòng ngủ". Ngay lập tức, vị ứng viên thượng viện này gặp một làn sóng phản đối mạnh mẽ, tới mức ông phải đính chính và xin lỗi trên Twitter.

Chúng ta thấy gì trong hai trường hợp trên, cũng chỉ cùng một câu nói, nhưng có lẽ khi nó được phát ra từ miệng của một người đàn ông, điều đó dường như  khó chấp nhận hơn với một nữa còn lại của thế giới, cho dù người đàn ông ấy đang nói đúng một sự thật rất trần trụi. Theo quan điểm rất riêng của tôi, những người đàn ông thực chất chỉ là những đứa trẻ trong suốt cả cuộc đời của mình; đối với những người phụ nữ mà họ thương yêu, họ luôn mong muốn nhận được một sự chiều chuộng. Chiều chuộng ở đây, nó gần với việc nhượng bộ một tí cái này, nhượng bộ một tí cái kia, để người đàn ông luôn cảm thấy rằng mình là "một kẻ mạnh", người đủ vững chãi để có thể bao bọc người phụ nữ mình yêu cả cuộc đời. "Những đứa trẻ lớn xác" thường muốn được vòi vĩnh, được thỏa mãn, cả về tình cảm tinh thần lẫn thể xác. Không một người đàn ông nào không mong muốn người mình yêu thể hiện một chút gì đó lẳng lơ, gợi tình và quyến rũ đối với riêng mình họ ở trên giường. Nó giống như một "giấc mơ" thưở vị thành niên phải "giải tỏa sinh lý" với hình ảnh những cô người mẫu bốc lửa trong đầu trở thành hiện thực. Nhưng có lẽ điều này, đối với một số người phụ nữ là điều không thể chấp nhận, đặc biệt là những người phụ nữ hiện đại.

Phụ nữ hiện đại rất độc lập, rất bản năng và sống một cách đầy đam mê; đối với tôi đây quả thật là một hình mẫu lý tưởng. Tôi mê mẫn những người phụ nữ như thế, tôi yêu cái vẻ hoang dại và độc lập của họ, nhưng nếu ai hỏi tôi muốn cưới và chung sống suốt cả cuộc đời với một cô gái như thế nào, tôi sẽ không ngại ngần mà trả lời rằng tôi muốn dành cả cuộc đời của mình để yêu một người phụ nữ độc lập, sống một cách đầy đam mê và hừng hực xuân sắc, nhưng cũng phải là một người có thể chiều chuộng "đứa trẻ" bên trong tôi, là người có thể cho tôi cái cảm giác mình có đủ khả năng để bao bọc và che chở cho người con gái ấy. Tôi có lẽ không thể tiếp cận người con gái nào quá sức độc lập, quá mức bình đằng giới tính. Những người như vậy thường cho tôi cái cảm giác, tôi đang phải sống với những người đàn ông khác.

Giữa hai thế giới...

Những trang còn lại của cuốn sách đang đọc dở cứ lần lượt được tôi "ngấu nghiến". Cảm giác muốn mau chóng hoàn thành một điều gì đó dang dở thật sự vừa phấn khích lại vừa mang một chút tiếc nuối mơ hồ; đôi lúc còn cả một chút mệt mỏi.

Phấn khích bởi niềm vui được "chinh phục" một cái đích, được khám phá những hồi kết của những câu chuyện, là sự hân hoang của trì tò mò được thỏa mãn. Nhưng bên cạnh đó cũng là sự hụt hẫng khi "chuyến hành trình" phải kết thúc tại đây, những "niềm vui" dường như theo đó cũng phai nhạt đi. Nó dường như là cảm giác của sự mất phương hướng khi bản thân đã đi đến tận cùng của một cái gì đó. Trong mớ hỗn độn ấy, đôi lúc còn có cả cảm giác lo sợ bởi sự thất vọng khi phát hiện những gì mình bỏ công sức ra rốt cuộc lại không mang lại một kết quả tương xứng, hay những gì mình hy họng, đôi khi chỉ là một màn sương mờ ảo không cách nào làm cho rõ ràng cả. E đó cũng là lẽ thường tình khi con người vốn dĩ là những kẻ tham lam, chưa bao giờ chúng ta thỏa mãn với kết quả mà chúng ta đạt được. Đôi lúc tôi nghĩ có thể đó cũng là lý do khiến chúng ta cô đơn trong chính những dục vọng và ham muốn của mình.

Gấp cuốn sách đã đến hồi kết lại, tôi thả những suy nghĩ mông lung của mình vào bầu không khí tĩnh mịch đến khó thở tại quán cà phê quen thuộc. Sự im lặng đến bất thường của quán đã khuếch đại những âm thanh dù là nhỏ nhất. Tiếng rửa ly lách cách hay tiếng khẽ xê dịch bàn ghế của cô phục vụ giống hệt như tràn âm thanh cuồng nộ của những lưỡi khoan không khoan nhượng mà chọc thẳng vào trí óc tôi. Rồi bất chợt, những bản nhạc của Lê Cát Trọng Lý vang lên, những thanh âm trong trẻo và trầm buồn được phát ra từ cây đàn guitar của cô (tất nhiên là từ đĩa nhạc được phát ra từ một cái máy nào đó), thật thú vị là nó phù hợp đến bất ngờ trong không gian mà tôi đang tồn tại lúc này. Thật sự , theo tôi nghĩ, đó là một điều hết sức thú vị. Từng câu, từng chữ của bài hát "Trời Ơi" cứ như vậy mà được lùa vào bầu không khí trống vắng lúc này, và cứ như thế tôi cảm thấy thật sự thanh thản.

Có người bước chân vào quán, mang theo sự ồn ã vốn dĩ cần phải có tại không gian quán xá này, một bầu không khí "vỗn dĩ phải thế". Những bản nhạc cũng đã thay đổi từ lúc nào. Từ trong tâm trí tôi, những tiếng vọng của Lý dường như nhỏ đi và im bặt. Tôi khẽ mấp mấy môi vã hát theo lời bài hát vừa kết thúc. Lướt nhìn quán một lúc, tôi đứng dậy và quay trở lại công việc thường nhật của mình. Bước chân ra khỏi quán, tôi chợt nghĩ, có khi nào tất cả những gì vừa xảy ra là do tâm trí tôi tưởng tượng ra? Một sự yên tĩnh đến lạ kỳ trong trí óc.

Chắc có lẽ là vậy. Đôi khi tôi có cảm giác như mình đang bước đi giữa hai thế giới...

Tết Riêng

...

Phóng chiếu vào xã hội tiêu dùng hôm nay, quả thật cái Tết của người Việt vẫn còn đó nguy cơ bị lái đi xa khỏi cốt lõi ý nghĩa của nó. Thay vì là dịp để bày tỏ lòng thành kính vong linh tổ tiên đã khuất, là dịp để sum họp gia đình, thể hiện sự quan tâm biết ơn, chăm sóc với người thân yêu, xóm giềng, tha nhân và cũng là khoảng thời gian nghỉ ngơi, thăng bằng, nhìn lại cuộc sống sau một năm bôn ba, là khoảng thời gian nhàn nhã để nhìn sâu hơn vào quá khứ, ngưỡng vọng đến tương lai… thì Tết hôm nay lại quá nhiều những chuẩn bị sắm sửa, lăm sự tô vẽ ồn ào, phô trương bề mặt; là dịp hiếu hỉ hối hộ quà cáp với cơ quan hành chình; là dịp để so đo bổng lộc; là cơ hội phung phí thời gian, dây dưa rượu chè cờ bạc… làm nảy sinh biết bao tệ nạn. Tết thay vì thư giãn và đằm sâu, lại trở nên phô bày sự bừa bãi và nhếch nhác.

Thế nên, người nghèo có nỗi lo Tết của người nghèo, người giàu có nỗi lo Tết của người giàu. Để chuẩn bị cho cái Tết, đáp ứng thủ tục cần thiết từ biếu xén đến lễ lộc. Ai cũng tất bật lo âu. Chẳng mấy ai an vui thư nhàn với Tết. Ai cũng lo Tết mà mấy ai thưởng thức Tết và sống nhàn, nghỉ ngơi tận hưởng Tết. Cái Tết với những cuộc vui trên thước đo vật chất, thường rộn rã, chóng vánh và trống rỗng.

Lời nhắc nhở làm chủ tập quán, làm chủ quyền văn hóa qua phong tục Tết Nguyên đán hơn thế kỷ trước vẫn còn khiến người nay giật mình. Nhất là trong bối cảnh toàn cầu, sự tự vấn văn hóa phải luôn là việc thường xuyên được mỗi dân tộc đặt ra để biết mình thực sự hiện hữu. 

-Trích từ tản văn Tivi, xe máy, nhạc chế, chày cối, karaoke, tăm xỉa răng và những điều khác của nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên.

Còn hơn một tháng nữa là tới Tết, đọc được bài viết này vả cảm thấy nó đúng quá. Dường như càng hiện đại và càng dư giả hơn thì người ta thường dùng lý do này hay lý do khác để người ta tiêu xài hoang phí cả thời gian lẫn vật chất trong ngày Tết - khoảng thời gian vốn dùng để nghỉ ngơi, chiêm nghiệm quá khứ và dự tính cho tương lai. Cáng sống gấp chúng ta thường có xu hướng quên đi những điều giản dị và bình yên như thế này. 

Chép lại một đoạn trích trong bài viết này lên đây để tự nhắc mình cần phải có chút gì đó thay đổi trong năm nay. Có lẽ đã đến lúc mình cần sống chậm lại một chút, hy vọng là làm được.

PS: Quyển tản văn Tivi, xe máy, nhạc chế, chày cối, karaoke, tăm xỉa răng và những điều khác của nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên thật sự là những ghi chép có chiều sâu và nhận định hết sức thú vị. Mọi người có thể đặt mua tác phẩm đó qua Tiki.vn, hiện cửa hàng sách này đang có chương trình ship hàng miễn phí cho tất cả các đơn hàng từ đây đến hết ngày 13/01/2013 đấy. 

Biến dạng

Cô bé đang chơi đùa gần gốc cây bàng xơ xát, bỗng thấy dưới gốc cây một xấp tiền. Bé lượm lên, đếm từng tờ một một cách cẩn thận, đúng y 270 ngàn.

Bé cứ nhìn quanh mãi và tự hỏi: “Không biết ai làm rơi số tiền này nhỉ?”

Thoáng thấy một người phụ nữ dắt xe từ trên một con dốc đi xuống, mặt ngó quanh, cố bé chạy lại hỏi: “Cô ơi cô đánh rơi tiền à?”
Người phụ nữ hỏi lại, một cách dò xét: “Con nhặt được tiền à?”
Cô bé đưa xấp tiền ra, một niềm vui khó tả hiện ra trên khuôn mặt thiên thần: “Đây cô ạ, 270 ngàn phải không cô?”
Người phụ nữ lúc này giọng nói mạnh bạo hơn: “Ôi đúng của cô, rõ khổ, vừa mới quay đi một cái là rớt mất tiêu, cảm ơn cháu bé nhé!”
Người phụ nữ cầm lấy xấp tiền, rút ra một vài tờ đưa cho cô bé, cô bé không lấy nhưng người phụ nữ liền nhét vào túi quần của cô bé rồi phóng xe đi một cách vội vã. Trên mặt của cô bé hiện lên một niềm vui không trọn vẹn.

Đến tối, khi chỉ có hai mẹ con, cô bé và mẹ trên chiếc giường gỗ cũ kỹ trong một ngôi nhà xộc xệch, cô bé thò tay vào túi mình, lấy ra mấy tờ giấy bạc định khoe với mẹ việc tốt chiều nay mình làm. Bỗng bé thấy mẹ mình mím chặt môi, khóc không thành tiếng. Mẹ bé bảo rằng mẹ lỡ làm mất tiền lương tháng này của mẹ rồi, đúng 270 ngàn chẵn, mẹ bé không biết những ngày tháng sắp tới đây của bé và mẹ sẽ ra sao khi không có 270 đồng tiền lương ấy. Thế rồi mẹ ôm bé khóc nức nỡ. Bé chẳng biết nói gì, chỉ thấy mắt mình mở rộng ra, ứa đầy nước mắt, tay nắm chặt mấy tờ giấy bạc đến nỗi chúng nhanh chóng biến dạng. Bé cũng mím chặt môi mà không khóc được thành tiếng.

(Từ cuốn sách Đừng Bao Giờ Hối Tiếc)



Vậy đấy, một tâm hồn not nớt, trong trắng như một tờ giấy bị một tâm hồn đen tối làm dơ bẩn. Trẻ em là một tâm gương phản chiếu hoàn hảo cho những gì mà người lớn giáo dục chúng. Người lớn cứ chê các bạn trẻ lúc này sao hư thế, mà họ không nghĩ rằng những người trẻ chẳng qua cũng chỉ là một tâm gương phản chiếu cách giáo dục của họ mà thôi.

Khi niềm tin xụp đổ, cái gì sẽ còn lại trong ta?

Mất mát là lẽ giản đơn

Con người là gì nếu không phải là những sinh vật thức dậy với những hy vọng vào tương lai và những gì tốt đẹp của ngày mai?

Thử tưởng tượng nếu mỗi sớm mai thức dậy chúng ta không còn được nghe thấy những tiếng gọi thân thuộc của những người mà chúng ta yêu mến, những người mà chúng ta luôn biết rằng họ sẽ ở đó và mãi mãi ở đó; rồi đột nhiên tất cả đều biến mất, để lại cho chúng ta những nỗi mất mát không gì có thể diễn tả nổi.

Đi liền với những điều tốt đẹp luôn có những mặt xấu, những mảng màu xám và những nỗi buồn, đó là điều đơn giản và dễ hiểu nhất như 1 +1 = 2 mà cũng khó hiểu và phức tạp như một bài toán ma trận. Mất mát không chừa một ai cả, từ một cô bé mong chờ người cha của mình trở về từ một chuyến đi và rồi ông ta trở về theo một cách khác, lạnh lẽo và miệng luôn mỉm cười với tất cả mọi người từ trong bức ảnh. Từ cậu bé mới chỉ 8 tuổi mong chờ người cha của mình sẽ đến đón mình như mọi ngày và người đến đón cậu lại là người mang tới cái tin làm quay cuồng cả cái thế giởi nhỏ bé ấy. Lúc đấy không ai cho cậu biết sự thật mà cái cách mọi người đối xử với cậu, cái cách họ khóc cũng đủ làm cậu biết điều gì đang diễn ra, lúc ấy cậu không biết đó có phải là đớn đau hay không mà chỉ biết rằng cả thế giới trước mặt đang đảo lộn và tất cả những gì còn lại là sự trống rỗng, cái cảm giác đáng sợ mà cho dù bây giờ mỗi khi nghĩ lại đều cảm thấy đau nhói và cũng từ đó, cậu bắt đầu hiểu được rằng đau khổ là gì. Cho đến những người mẹ, những người cha phải vĩnh viễn chia tay con mình khi mà chúng mới ở độ tuổi xuân thì, cái tuổi còn quá trẻ để về với cõi vĩnh hằng, còn cả một tương lai, còn cả một bầu tuổi trẻ và ước mơ, thế rồi tất cả đóng sầm lại với chính họ và những người thân của họ. Ai nói thời gian sẽ làm phai mờ đi tất cả chứ, nói vậy là chẳng qua họ xạo mà thôi, thời gian có thể làm phai đi tất cả nhưng không bao giờ có thể lấp đầy sự mất mát của mỗi người.

Mỗi người đều có một “cuốn phim”của cuộc đời mình, và trong "cuốn phim" ấy đều hiện diện nhưng con người mà mình cho rằng sẽ luôn luôn có mặt, thế rồi bỗng dưng họ biến mất, thế là chúng ta, những “nhà làm phim” sẽ phải tự tay cắt đi những đoạn phim mà mình đã làm ra từ máu, tự tay chôn vùi nó trong cái ngóc ngách sâu kín nhất của tâm hồn, để rồi lao mình vào làm tiếp những đoạn phim với những con người mới, rồi lại cắt đi rồi lại làm lại, cắt đi rồi làm lại, một vòng tuần hoàn không có điểm kết thúc. Chúng ta không quên đi những mất mát mà chỉ chôn chặt nó trong trái tim mình, để rồi đến cuối đời hay trong những lúc buồn phiền lại lôi ra mà coi lại, mà hồi tưởng và khóc.

Muốn lắm để làm một con người giản đơn, với những lẽ sống giản đơn, nhưng không phải cái gì muốn là làm được. Có người bảo tại sao lại quan trọng hóa vấn đề lên thế? Chả biết trả lời sao cả, bởi cái cảm giác bơ vơ, lạc lõng, không định hướng nó cứ nằm đấy, nó cứ khiến con người ta thấy bồn chồn, thấy khó chịu và đa cảm, từ đó có muốn suy nghĩ một cách giản đơn cũng chả biết phải nghĩ như thế nào! Mà nói cho cùng thế nào là giản đơn, thế nào là phức tạp? Có ai định nghĩa được điều đó một cách rõ ràng không?

Nói cho thi vị thì những người đã ra đi là sung sướng nhất, cho dù họ đã bỏ dở đi cả một tương lại tươi đẹp phía trước nhưng người gánh chịu lại là những người ở lại. Người ở lại đau không chỉ nỗi đau của riêng họ mà còn là nỗi đau của những người đã khuất, như vậy không phải là đau lắm sao? Đau như vậy thì làm sao mà nghĩ cho giản đơn đây? Chỉ có tự họ lừa dối chính mình rằng “tôi là người đơn giản” mà thôi.

Rồi sau này cũng thế, tương lai cũng thế, họ sẽ sống mãi với những bơ vơ và lạc lõng ấy, thế nhưng như vậy không có nghĩa là họ không vui vẻ, họ sẽ vui vẻ theo cái cách của họ, vẫn sẽ sống hết mình với những gì đang diễn ra phía trước, đắm chìm trong những điều tuyệt vời mà cuộc sống ban tặng chỉ có điều luôn luôn song hành với họ là sự mất mát mà thôi. Cái hay của những con người như thế này là lúc nào trong đầu cũng sẽ vang lên câu hát “Pretend you are happy when you are in blue, it’s not a hard thing to do…” Chỉ cần vậy thôi là có thể sống tốt được rồi!

Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy, vẫn còn thấy mình được nhìn thấy mặt trời, vẫn còn được nghe những điều mà mình muốn hoặc không muốn nghe, và quý giá hơn hết là vẫn còn được sống… Hãy yên nghỉ trong yên bình nhé những người mà tôi yêu mến, quen biết hay không quen biết, một khi đã ra đi thì tất cả đều như nhau, thanh thản và bình yên. Cảm ơn tất cả vì đã cho mọi người thấy cuộc sống ngày một ý nghĩa hơn.

*Cho một ngày với những kỷ niệm buồn

Câu chuyện nhỏ dễ thương

Cô bé và cậu bé chẳng quen biết nhau. Cậu bé chỉ quen anh của cô bé. Một lần, cậu bé cãi nhau với anh cô bé, tức giận, cậu bé cầm một cục đá ném bể tan tành tủ thuốc lá đang bán của cô bé ngay tại bờ biển. Cô bé ngạc nhiên không hiểu vì sao. Tối đó, cô bé bị ba đánh cho một trận tơi bời với một cái lý do rất là "phong kiến": "Mi không chọc nó sao nó lấy đá ném tủ thuốc của mi??? Con gái mà răng rượng quá vậy hả???". Kể từ đó, cô bé ghét cay ghét đắng cậu bé. Gét cho đến tận khi cả hai lớn lên, rời xa cái xóm nhỏ yên bình ấy.

Đến lúc họ đã trưởng thành, trở về với cái xóm nhỏ kia. Cô bé hôm nào giờ đã là thiếu nữ xinh xắn. Cậu bé lúc xưa giờ đã trở thành một người đàn ông. "Chào em", là hai tiếng đầu tiên cậu bé nói với cô bé khi họ vừa gặp lại. Đáp lại lời chào đó vẫn là cảm giác tức tối và ghét bỏ của cô bé. Không thèm nói lại một tiếng, cô bé cứ vậy mà quay bước đi.

Thế rồi, duyên phận hay sao ấy, miệng thì vẫn nói là ghét mà trái tim thì đã xao động. Rồi từng chiều cậu bé ngồi chờ cô bé bên bờ biển. Từng ngày lễ là từng đóa hồng nhung đỏ thắm. Cậu bé sợ mất cô bé đến nỗi đổi luôn cả ca làm, chuyển từ làm đêm được nhiều tiền và ưu đãi hơn sang làm ban ngày, chỉ để cả chiều tối ngồi bên cạnh cái quán nhỏ xinh của cô bé. Ngồi nhiều đến nổi ai nhìn vào cũng tưởng là nhân viên bảo vệ của quán.

Và rồi, cái gì đến cũng phải đến. Một cái đám hỏi diễn ra, rồi tiếp đó một cái đám cưới diễn ra. Cô bé giờ đã là vợ, cậu bé giờ đã là chồng. Họ đã ghét nhau, yêu nhau và bây giờ là lấy nhau.

Cô bé chuẩn bị có đứa con đầu lòng. Cậu bé đi công tác xa. Mỗi tuần là một bức thư, nét chữ láu và cực xấu, viết vội, nhưng tuần nào cũng có. Cô bé đọc thư mà lòng ấm áp lạ lùng. Rồi mái nhà hạnh phúc này sẽ mãi vẹn nguyên, cô bé nghĩ.

Họ đã có một mái ấm hạnh phúc. Cãi nhau, giận hờn, ghen tuông, đều có cả, nhưng trên tất cả, vẫn chỉ là hạnh phúc. Họ chuẩn bị có với nhau một cô bé con kháu khỉnh...

Cậu bé ra đi, đột ngột đến ngỡ ngàng. Ra đi không để lại một lời trăn trối, ra đi không nhìn ai lấy lần cuối cùng. Chỉ đơn giản là cô độc và lặng lẽ. Cô bé vẫn ở đó, một tay hai đứa con, tưởng chừng mái nhà đang sụp đổ.

Thời gian cũng qua, tất cả đều cũng qua. Giờ đây cô bé ngồi kể lại kỷ niệm đẹp nhất thời thơ ấu của mình với những cảm xúc khó tả. Vui có, buồn có, tức tưởi có, nhưng trên tất cả vẫn là một hạnh phúc ngọt ngào thể hiện một cách rõ ràng và rạng ngời trong đối mắt.

"Thà có được hạnh phúc ngắn ngũi với người mình thật sự yêu thương, còn hơn là sống với người mình không yêu cả một đời."

Tôi hỏi cô bé, "liệu đã hạnh phúc chưa?". Cô bé trả lời, "đã từng và sẽ sống mãi với những hạnh phúc ngọt ngào ấy".


*Viết tặng Mẹ.

Giấc mơ...

Đã lâu rồi, không có lúc nào mơ cả. Cứ gần 2,3 giờ sáng mới đi ngủ, đặt lưng xuống là ngủ như chết thì không thể nào có cái gì gọi là “mơ” nó hiện hữu trong đầu mình được. Để rồi bất chợt, lại mơ…

Giấc mơ bắt đầu bằng cảnh mình đang đứng trên đỉnh của một tòa nhà cao chót vót, cao đến độ có thể chạm đến cả những đám mây, đưa tay ra là có thể cảm nhận cái lạnh buốt của những giọt nước nhỏ li ti đang kết tụ lại đó. Tòa nhà cao đến độ khi nhìn xuống thì chẳng thể thấy được gì ngoài những chấm nhỏ li ti. Trong giấc mơ, mình cứ đứng trên “đỉnh cao chói lọi” ấy mà không hề động đậy, chỉ đứng vậy thôi, mắt vẫn mở to, vẫn thở, nhưng toàn cơ thể cứ cứng đờ như một bức tượng đã ở đó cả ngàn năm vậy. Bất chợt, mình cảm thấy muốn động đậy, mình muốn được cử động, mình muốn được làm một cái gì đó. Một khao khát mãnh liệt bùng lên, nó cứ như một thứ cảm giác mà từ trước đến giờ mình chưa bao giờ có vậy. Cảm xúc ấy cứ dâng lên, dâng cao đến mức cái cơ thể cứng đờ của mình cũng không chịu nổi, và rồi rốt cuộc, mình nhảy xuống.

Khi tỉnh dậy, mình không biết cảm giác khi nhảy xuống từ một tòa nhà thật thì sẽ như thế nào, và đương nhiên sẽ không bao giờ muốn biết, thế nhưng mình có thể nhớ rõ ràng cảm giác khi nhảy xuống từ độ cao ấy trong giấc mơ, chỉ có thể tóm gọn trong ba chữ: “Quá tuyệt vời”. Giờ nhắm mắt lại mình vẫn còn hình dung được những gì đã diễn ra trong giấc mơ, đây là chuyện cực hiếm vì hầu như không bao giờ mình có thể nhớ được cái gì rõ ràng từ những giấc mơ, với lại mình cũng không có mơ nhiều. Trong giấc mơ,mình cứ rơi như vậy thôi, gió đập vào mặt nhưng lại làm cả cơ thể mình thoải mái đến lạ lùng, cứ như được giải thoát khỏi cái gông vô hình nào đó vậy. Chỉ rơi tự do như vậy thôi, mọi thứ trở nên đơn sắc, không có cái gì rõ ràng. Mình cứ lao vun vút như một muỗi tên bắn khỏi cánh cung được giăng thật căng. Kỳ lạ là ở chỗ, khi mình rơi tự do như vậy, mọi chuyện từ trước đến giờ cứ hiện lên rõ mồn một trước mắt , cứ y như trong phim. Không biết trước khi chết, con người có được nhìn thấy tất cả những gì mình đã làm trong quá khứ không? Chứ trong mơ, mình đã nhìn thấy được mình lớn lên như thế nào, đã cười thế nào, khóc thế nào, la hét thế nào… Từng mảng ký ức một cứ ùa về, rõ nét có, mờ nhạt có, đôi lúc chỉ là những vệt chớp của những hồi ức đã qua. Cứ như thế, mình rơi, hết rơi sấp rồi lại rơi ngửa, tư thế cứ thế mà thay đổi. Cả đầu óc và cơ thể đều được thư giãn một cách tuyệt đối. Từng đoạn ký ức cứ trôi đi như vậy. Thế rồi mình chạm đất, không đau đớn, không cảm giác, chỉ thấy tất cả là một màu trắng toát. Vậy là mình đã chết. Mình thấy mình đứng trong đám tang của chính mình. Mình thấy mẹ mình ngồi đờ đẫn bên chiếc quan tài đã đóng kỹ càng. Mặt bà trắng bệch không còn sức sống, mắt thì sâu hoắm và u tối. Mình thấy em mình chỉ ngồi lặng lẽ bên cạnh mẹ. Chỉ hai người ngồi đó, mình cũng chỉ đứng nhìn, tất cả đều bất động, lúc này tràn ngập trong tâm trí mình là một nỗi đau không gì diễn tả được, mình muốn khóc nhưng cơ thể không làm theo ý mình, mình muốn gọi tên mẹ nhưng không thể mở miệng. Tất cả là một sự im lặng đến đáng sợ. Thế rồi mình tỉnh giấc với giọt nước mắt còn nóng hổi trên má.

Thức giấc khi mặt trời vừa mới nhú, trong lòng cảm thấy nặng nề, một cảm xúc trộn lẫn rất lạ lùng, vừa thấy thích thú vừa thấy đau buồn đến tận cùng. Thế rồi mình chợt nghĩ đến những giấc mơ mà mình đã từng mơ ước, những mong ước của tuổi trẻ. Trong lòng chợt tràn lên một niềm khát khao được sống, được mơ, được cảm nhận, được tiếp tục có những giấc mơ mãi về sau. Rồi mình nghĩ đến mẹ, đến em, đến nỗi đau mình đã chứng kiến, mọi thứ khiến con tìm mình như thắt lại. Khao khát sống chưa từng dữ dội như lúc này. Và bất chợt mình mỉm cười vì thấy mình còn quá đổi yêu cuộc đời này thế nào.

Có ai đó đã từng nói, “Chết là vinh quang”. Nó chỉ vinh quang khi vào đúng thời điểm, đúng hoàn cảnh, làm đúng nhiệm vụ của nó, chỉ như vậy Cái Chết mới thật sự là vinh quang. “Sống khó hơn là Chết”, quả thật như vậy, sống là cả một quá trình chiến đấu không mệt mỏi, yêu thương và cảm nhận không mệt mỏi. Khi ta chết, ta sẽ mục rữa trong lòng đất, còn mọi người sẽ tiếp tục cuộc sống của chính họ. Chúng ta cứ nghĩ rằng khi ta chết ai cũng sẽ nhớ thương chúng ta lắm, nhưng sự thật không phải là như vậy. Chúng ta chỉ được nhớ thương khi chúng ta chết đúng thời điểm của mình, khi mà “cần” phải chết. Khi chúng ta “ra đi” trước thời khắc đó, cái chúng ta để lại chỉ là nổi đau và sự trống rỗng mà thôi, không “vinh quang”, không “đẹp đẽ”, tất cả chỉ là sự “bi thương”.

Còn trẻ thì còn sống, sống là cả một chặng đường thú vị, bỏ qua nó thật sự là một điều vô cùng đáng tiếc. Cho dù bất kỳ vì lí do nào đi chăng nữa, sống vẫn là điều tuyệt vời nhất trên cuộc đời này, theo mình nghĩ là vậy!

Người lớn và con nít

Một chiều mưa nặng hạt đổ dồn trên mặt đường, những con gió thổi mạnh tạt những giọt nước mưa trắng xóa và lạnh ngắt vào người, tôi vẫn ngồi đó không muốn di chuyển. Từ vị trí này, tôi hứng vào mình những hạt mưa lạnh ngắt, lạnh nhưng khiến đầu óc tôi thanh thản và tỉnh táo lạ thường.

Từ trong quán nhìn ra đường, tất cả ngập trong một màu trắng xóa của cơn mưa, người người cứ thi nhau lướt qua tầm nhìn của tôi một cách vội vã, ai cũng mong muốn về đến nhà thật nhanh trong thời tiết như thế này. Riêng tôi vẫn ngồi im lặng trong quán nước mía, bên cạnh là thằng bạn, trước mặt là hai ly cà phê đã uống hết từ đời tám hoánh nào, thằng bạn thì tai đeo headphone ngồi nhẩm theo những bài hát được phát ra từ chiếc ipod của nó. Còn tôi chỉ ngồi im lặng ngắm từng đợt mưa rơi và suy nghĩ.

Điện thoại rung, một đứa bạn khác nhắn tin vừa mới đi tắm mưa về. Tôi mỉm cười và chợt nhớ mình cũng đã có một thời như thế, thời tôi vẫn còn là một đứa trẻ…

Trong đầu tôi hình dung ra hình ảnh người bạn của tôi, toàn thân ướt đẫm vì mưa bước chân vào nhà và đối diện với những vị phụ huynh đáng kính, chắc chắn là cậu chàng sẽ bị sạc cho một trận vì tắm mưa. Vẫn biết ba mẹ “la mắng” mình cũng vì xót con, thương con nhưng nhiều khi tôi tự hỏi ở trong họ- những người mà họ cho là đã lớn- có còn hiện diện những cảm xúc muốn khám phá, cảm xúc muốn làm một cái gì đó vượt giới hạn, cảm giác được sống một cuộc sống của tuổi trẻ nữa hay không?

Bạn có nhớ không? Có những lần khi bạn chỉ là những đứa trẻ, có những việc bạn không thể hiểu tại sao người lớn lại làm như thế này hoặc như thế nọ, có những việc bạn được họ dạy rằng đó là những việc không đúng và bạn không được phép làm như vậy, thế rồi cuối cùng bạn tận mắt chứng kiến họ làm những việc đó, bạn thắc mắc, bạn ngạc nhiên và câu trả lời bạn nhận được là “sau này lớn lên con sẽ hiểu” hoặc là “đó là việc người lớn phải làm”, vậy cụ thể “những việc người lớn phải làm” là những việc gì? Có những việc, đặc biệt là những việc về tình cảm, con nít cư xử theo bản năng, thích cái gì là nói thích cái ấy, yêu ai là nói yêu người ấy. Người lớn thì sao? Thích cái này thì lại nói là thích cái kia, yêu người này thì lại nói là thích người kia có khi chính bản thân họ cũng không biết mình yêu ai, thích ai hoặc tình cảm của họ đang ở đâu?

Người lớn nói “con nít không được hút thuốc”, con nít hỏi lại “tại sao người lớn lại hút?”, người lớn sẽ trả lời “có những việc người lớn phải làm!”. Người lớn nói “con nít không được yêu quá sớm”, con nít hỏi lại “tại sao?” người lớn sẽ trả lời “có những việc chỉ khi lớn mới được làm!”. Người lớn nói “con nít phải làm theo những gì người lớn bảo con nít làm”, con nít hỏi “thế nếu con nít muốn làm theo những gì con nít muốn thì sao?”, người lớn sẽ trả lời “những gì người lớn chỉ bảo cho con nít đều tốt cả và con nít phải nghe theo người lớn!”. Tôi tự hỏi, vậy quay lại thời gian trước kia, khoảng thời gian thật lâu là lâu lúc mà “Trời sinh ra trước nhất, chỉ toàn là trẻ con”*, lúc đó trẻ con đâu có “người lớn” ở đó để mà chỉ cho trẻ con phải làm cái này, phải làm cái kia hay là làm những việc mà “người lớn phải làm”. Lúc đó chẳng phải là trẻ con phải tự mình suy nghĩ, tự mình đam mê, tự mình cảm nhận, tự mình sống đó sao, tất cả đều phải “tự mình” cả mà thôi. Vào khoảng thời gian đó đâu có “người lớn” nào ở đó thế nhưng trẻ con vẫn lớn lên, vẫn trưởng thành để trở thành “những người lớn”. Thế thì những việc mà “người lớn phải làm” đó chẳng phải là những việc mà trẻ con làm được lặp đi lặp lại từ ngày này qua ngày nọ, từ năm này qua tháng nọ mà thôi ư? Hay “người lớn” thực chất chỉ là những “đứa trẻ” được giấu trong những thân xác to lớn và những “đứa trẻ” đó bị cuộc đời làm tổn thương, bị cuộc đời đem đến những màu đen vào những giấc mơ hồng đầu đời, để rồi từ đó “những đứa trẻ” đó bị thất vọng, thế rồi chúng khép kín lại, chúng sống trong những thân xác lớn hơn, làm những công việc ít bị tổn thương hơn, hy vọng những điều nhỏ hơn hay thậm chí là không hy vọng, sống một cuộc sống ít đam mê hơn thế rồi dần dần, những “đứa trẻ” ấy trở thành những “người lớn” và rồi những “người lớn” ấy với một tình thương tràn ngập với con cái của mình, họ cũng biến con cái thành những “đứa trẻ” như họ, sống một cuộc đời như họ. Hay “người lớn” quá e sợ trước những điều thất vọng để rồi không sống được một cuộc đời đầy hào hứng và một khi đã quá quen với cuộc sống đó họ lại e sợ con cái họ sống một cách quá hào hứng, thế là họ tìm mọi cách để ngăn cản cách sống đó từ khi nó mới manh nha bắt đầu bằng những lý do như “đó là những việc chỉ người lớn mới làm”, tuy nhiên có nhiều việc “người lớn” nói là chỉ có họ mới làm mà thật chất họ cũng có làm được đâu. Có thật là mọi thứ đang diễn ra như vậy không?

Vậy rốt cuộc, “lớn lên” là một quá trình đau thương và đầy đau khổ đến nổi mà có một số “đứa trẻ” không bao giờ có thể trở thành người lớn, hay đó là một trải niệm đầy tuyệt vời mà chỉ một số trẻ nhỏ biết cách nắm bắt để trở thành người lớn thật sự? Liệu thật sự có ranh giới giữa “người lớn” và “trẻ con” hay không? Và thật sự thì, ai phải học hỏi từ ai đây, trẻ con hay người lớn?

*Lấy từ bài thơ Truyện Cổ Tích Loài Người của Xuân Quỳnh

Đằng sau những nỗi buồn

Tôi tự hỏi đằng sau những nỗi buồn là gì? Liệu còn thứ cảm giác nào sau đó nữa không?

Đã bao giờ bạn ngồi nhìn một cách vô thức, không mục đích, không định hướng, nhìn chỉ đơn giản là để nhìn vào khoảng không gian trước mặt. Đầu óc thì trống rỗng. Bạn cứ ngồi như vậy hàng giờ, mặc cho đôi chân tê nhừ, mặc cho lưng có mỏi đến thế nào đi nữa, bạn vẫn không quan tâm. Bạn chỉ ngồi đó, nhìn và chỉ nhìn. Bạn thở. Bạn bất động. Bạn chìm đắm vào không gian riêng của mình. Bạn không quan tâm đến bất kỳ điều gì xung quanh, kể cả là cơ thể của chính mình. Đối với bạn lúc này, bất động là thứ duy nhất bạn muốn. Một cảm giác tồi tệ chăng? Hay không có cảm giác nào? Cái gì là có, cái gì là không ở đây? Hay tất cả cũng chỉ là điều vớ vẩn, không quan trọng?

Đã bao giờ bạn xem một bộ phim hài, tất cả mọi người cùng cười mà bạn chỉ muốn khóc thật to chưa? Xung quanh bạn là những tiếng cười giòn tan, trút bỏ mọi mệt nhọc, trút bỏ những suy nghĩ đau buồn. Trong bầu không khí như vậy, bạn lại chỉ muốn khóc, bạn chỉ muốn chỉ cho người ta thấy rằng những nụ cười ấy đang làm đau bạn, những tiếng cười ấy đang đè nặng lên trái tim của bạn, những nụ cười ấy làm cho một ngày của bạn trở nên tăm tối hơn một chút, những nụ cười ấy làm bạn cô độc hơn một chút, và điều tệ hại nhất là chính bạn lại nở một nụ cười giả tạo để hòa vào đám đông ấy, để vừa lòng họ và để họ được hưởng một niềm vui trọn vẹn mà không bị quấy nhiễu bởi một kẻ ngớ ngẩn đi khóc lóc vì một bộ phim hài.

Đã bao giờ bạn đón ngày mới bằng một cái đầu rỗng, mắt đã mở nhưng thân thể không muốn động đậy, bạn chỉ muốn nằm đó mãi mãi. Nằm trên chiếc giường êm ấm của mình, nằm trên nơi mình cảm thấy an toàn nhất. Không muốn bước chân ra khỏi đó dù là trong ý nghĩ. Bạn chỉ muốn được ở đó, chỉ muốn được che chở, bạn sợ phải thức dậy, bạn sợ phải thực hiện những công việc buồn tẻ của một ngày, bạn sợ phải ra đường, sợ phải tiếp xúc và sợ phải sống. Bạn ước giá như giây phút này cứ kéo dài mãi, và bạn chỉ cần nằm đây mãi cũng đủ hạnh phúc lắm rồi.

Cứ vậy, nếu cứ tiếp tục kể sẽ còn rất rất nhiều những thời điểm mà cảm xúc của chúng ta vượt lên cả nỗi buồn, ta đâu chỉ có nổi buồn không đâu phải không? Đằng sau nó còn rất rất nhiều thứ cảm xúc mà không phải ai cũng muốn chạm đến. Hoặc giả, có chạm đến họ cũng sẽ không kêu lên rằng họ vừa khám phá ra một trạng thái cảm xúc không vui vẻ gì. Ai cũng muốn vui vẻ, ai cũng muốn hạnh phúc, vậy còn buồn để phần ai đây?

Vỡ kịch không có hồi kết

Lại một buỗi trưa cả khu xóm này phải "chứng kiến" một "vỡ kịch" không mấy thoải mái. Vẫn là gia đình ấy - cái gia đình sát vách cạnh nhà tôi, với những tiếng khóc, tiếng đồ đạt bị đập vỡ và những tràng chửi bới bất tận.

Tất cả diễn ra như một tần số bất biến có chu kỳ cụ thể và dường như nó không có điểm dừng. Mở đầu là những tiếng cãi vã, lúc đầu thì nhỏ rồi một lớn dần lên, không quên kèm theo cả sự hằn học và xúc phạm lẫn nhau. Từng lời, từng lời một như những "lưỡi dao" mà người ta cố gắng dùng hết sức mình để cắm phập vào "lồng ngực" của đối phương. Tôi thầm nghĩ, có lẽ đã từ lâu, chẳng có "giọt máu" nào chảy nữa rồi, bởi những vết "đâm" cứ đều đặn và thường xuyên như thế và con người ta có lẽ đã quá quen thuộc với tình cảnh ấy. Cứ như vậy, "vỡ kịch" cứ thế tiếp diễn, phụ họa cho những tiếng loảng xoảng của đồ đạt bị ném, bị đập là những tiếng khóc, tiếng gào thét, tiếng kể khổ và những lời thóa mạ. Phụ nữ thì la khóc và than thân trách phận, đàn ông thì đập, phá và đánh nhau. Tất cả đều có "lớp", có "lang" và đều quá đỗi quen thuộc, nó quen đến mức chỉ cần ngồi một chỗ trong phòng, tôi đã có thể tưởng tượng ra tiếp theo những người đàn bà trong căn nhà ấy sẽ nói gì, những thằng đàn ông trong nhà đó sẽ làm gì và cả những người hàng xóm sẽ làm gì. Cao trào của "vỡ diễn" là sự va chạm vào nhau, dữ dội và hùng hỗ của một kẻ được "phân vai" là "con" và của một người được đảm nhiệm "vai" một "người cha". Họ lao vào nhau, xoay vần trong cuồng nộ và đánh nhau. Tất nhiên sẽ có những người hàng xóm "tốt bụng" đóng vai "phụ" để vào can ngăn. Tất cả những người còn lại sẽ hoàn thành vai diễn của mình một cách mỹ mãn - những vai diễn "quần chúng" ngồi đó để chứng kiến "vỡ kịch" hay có thể bị buộc là những khán giả bất đắc dĩ. Họ ngồi trong nhà của mình, đưa mắt theo dõi từng hành động và lời nói của những "diễn viên" một cách chán chường và hờ hững. Chẳng có gì khó hiểu khi một "vỡ kịch" như thế, dù với nhiều âm thanh và hành động sống động, lại không chứa đựng trong nó một chút xíu xúc cảm nào cho "người xem". Tất cả đều như một quá trình được biên soạn sẵn. Chính xác như một chu kỳ.

Thật đáng nể phục khi người ta phải căng mình lên để "phun" vào nhau những lời nói cay độc và cũng phải căng mình lên để hứng chịu và phá hoại. Những người trong căn nhà ấy đã, đang và sẽ "đóng" cho trọn vai diễn của mình. Không có điểm dừng lại. Tất cả rồi sẽ tiếp diễn theo một mạch sống thường ngày. Rồi chỉ trong chốc lát nữa thôi, mọi thứ sẽ chìm xuống, và gia đình đó sẽ lại ngồi cạnh nhau trên cái sân trước của căn nhà, cùng nhau tất bật chuẩn bị cho một vụ đánh bắt cá mới của ngày hôm sau. Họ sẽ vẫn ngồi đấy, làm những công việc họ vẫn thường làm. Nói những điều họ vẫn thường nói hoặc đôi khi chỉ là ngồi đó với những đôi tay làm những động tác thuần thục và nhuần nhuyễn mà không nói một tiếng nào.

Cũng gia đình ấy, tháng trước vừa mới nhận vào nhà mình một người con dâu ở độ tuổi 17-18 gì đấy, trẻ hơn chồng của cô ta một hay hai tuổi. Hai vợ chồng trẻ kia, sẽ ngồi cạnh nhau, cạnh cha mẹ mình vào những buổi tối. Họ sẽ im lặng và làm công việc của mình. Đôi lúc nhìn họ, tôi tự hỏi, liệu sau này họ có thay thế cha mẹ mình để đóng tiếp những "vỡ kịch" vô nghĩa kia không? À mà có lẽ tôi lầm, họ cũng đã tham gia vào "vỡ kịch" đó rồi, chỉ là chưa đến lúc để đảm nhận "vai chính" mà thôi.

Lại một tiếng chửi bới, tiếng đập phá dữ dội và một tràng dài la hét. Tôi mở mắt, cầm điện thoại và gọi đến số 113. Trong đầu chợt nghĩ, đã đến lúc cần một ai đó hạ màn.

Hãy khoan dung hơn với những người trẻ

Gần đây xuất hiện trên feeds của Facebook mình là bức hình một số bạn trai khóc lóc khi đón các thần tượng ca nhạc Hàn Quốc tại sân bây ở trên cùng với một bài thơ của nhà thơ Đỗ Trung Quân được chia sẽ khá nhiều bởi mọi người. Dưới đây là bài thơ đó và ở dưới nữa là những cảm nhận của mình.

HÃY TIẾT KIỆM THỨ CÒN LẠI DUY NHẤT
(Đôi lời nhắn nhủ của nhà thơ Đỗ Trung Quân)

Ngày ấy bọn tôi hai mươi tuổi
Ria lún phún
Mắt cận lòi
Dân Sài Gòn tiểu tư sản, đọc sách triết , tóc hippie
Được phong tặng “thanh niên chậm tiến “
Thôi thì biết thân phận mình, đứa đi làm công nhân , đứa đi làm rẫy. đứa thanh niên xung phong coi như trả món nợ dù chả vay ai thời tiền – hậu - chiến

Ngày Polpot tràn qua An Giang , Ba Chúc thảm sát đồng bào
Tổ quốc lâm nguy
Bọn tôi sôi sục ra biên giới
Ngày Trung Quốc tấn công Việt Nam
Tổ quốc lại lâm nguy
Có thằng em khai gian tuổi
Vác balo lên đường
Gác mọi tranh chấp ý thức hệ
vệ quốc trước đã

Ai không tử sĩ
Ai không phế binh
Thì về
Đứa đạp xich lô. Đứa chạy xe ôm, đứa đi khuân vác
Bình thường.

Nói thật
Bọn tôi đàn ông cũng có khi rơi nước mắt
Khi nhìn xác đồng bào, ôm trong tay đồng đội.
Sắt đá vẫn nghẹn ngào.
Nhưng các em ạ
Chúng tôi không bao giờ rơi lệ
Những chuyện tào lao
Chúng tôi không mất thì giờ nửa đêm run rẩy,gào thét trước cổng sân bay để đón đứa lạ hươ lạ hoắc
đến bố mẹ ở nhà cũng chả biết đi đâu
tôi nghĩ đơn giản thế này
Bố tôi chết tôi mới khóc
Mẹ tôi chết tôi mới khóc
Bạn tôi chết tôi mới khóc
Đồng bào tôi mất tích ngoài biển đông tôi mới khóc
Nước mắt ngày càng quý hiếm lắm các em ạ
Hãy cố mà để dành
Mà nhỏ xuống cho điêu linh đất nước
Mà rưng rưng cho nỗi nhục bị cỡi cổ đè đầu
Làm nô lệ

Tôi bảo các em lần này thôi nhé
Đừng làm xấu hổ thêm xứ sở mình
Nhục
Biển Đông
Qúa
Đủ

Trước hết, mình phải nói rằng bài thơ này hay quá! Nhưng bác Quân à, cháu chỉ có một thắc mắc nho nhỏ, sao bác đã sống đến chừng đó tuổi rồi mà lòng khoan dung của bác đối với những bạn trẻ kia ở đâu cháu chẳng tìm thấy? Cái thời của bác và cái thời này của các bạn ấy và của cả cháu khác nhau nhiều lắm. Làm sao bác có thể dồn nỗi buồn của cả một thế hệ đi trước lên đầu những người chưa một lần chứng kiến cảnh chiến tranh loạn lạc và để rồi bác trách và móc bởi những giọt nước mắt họ dành cho những người xa lạ - xa lạ mà làm họ cảm thấy hạnh phúc và gần gũi. Làm sao bác có thể nhìn vào nước mắt của những đứa trẻ " ấy và rồi nhét cho chúng những cái đao to búa lớn như là nỗi nhục quốc thể lẫn biển Đông và biển đảo?

Cháu buồn những người trẻ ấy bao nhiều thì cháu buồn bác bấy nhiêu bác Quân ạ. Bác dành ra thời gian và chữ nghĩa để phê phán những đứa trẻ ấy trong khi bác đã bao giờ nhìn vào những đứa trẻ ấy thật kỹ và tìm hiểu thật kỹ tâm tư, tình cảm và cả những nỗi niềm của chúng?

Bác à, bạn cháu đã từng nói và cháu cũng tin rằng 'thế hệ nào cũng có tuổi thơ với những điều xấu hổ vụn vặt, tuổi trẻ nào cũng có lúc đam mê đến cuồng tín. Và nói về nước mắt, ngày xưa mình cũng có những giọt nước mắt hết sức "tào lao". Đọc sách hay - cảm động là khóc. Nghe nhạc - xúc động, khóc. Nghe tin thần tượng qua đời - cũng bật khóc, viết "tâm thư". Rồi khóc vì té đau, khóc vì điểm kém. Rồi thì cũng còn nhiều những lí do khóc hết sức tào lao khác, đánh điện tử thua bạn - tức quá khóc; thấy bác sĩ - sợ quá khóc; đánh lộn thua - đau quá khóc... Thế hệ nào cũng trải qua một thời của sự cuồng tín thái quá, sự khác biệt ở đây là cách các em thể hiện sự cuồng tín và đam mê nó khác xa với nhận thức của thế hệ cũ.'

Và bác ơi, chẳng đâu xa, ngay trong bài thơ của bác cũng đã ám chỉ đến những lý tưởng, những sự ngông cuồng để được thể hiện những khát khao và mong muốn của tuổi trẻ, cho dù việc đó đồng nghĩa với tranh cãi với gia đình, nói dối và tự ý hành động theo ý mình. Xét về khía cạnh ấy, chúng ta cũng chẳng khác gì những đứa trẻ kia, cũng một thời trẻ tuổi bồng bột tìm đủ cách để làm theo mong muốn của mình.

Có khi nào bác mảy may suy nghĩ liệu chăng những đứa trẻ ấy đang ẩn chứa trong lòng một nỗi cô đơn mà không có ai để tâm đến. Liệu có khi nào thứ duy nhất làm bạn với chúng là âm nhạc và hình tượng của những “đứa lạ hươ lạ hoắc” mà chúng đón ở sân bay. Ở cái thời này, khi chủ nghĩa vật chất hiện diện ở mọi ngóc ngách, người người bằng mọi cách để kiếm tiền, lao lực ra mà kiếm tiền và có lẽ ba mẹ chúng cũng chẳng nằm ngoài vòng xoáy đó. Họ kiếm tiền, họ lao mình vào công cuộc kiếm tiền và cái họ để lại là sự trống vắng trong chính căn nhà của mình cho chính những đứa con của mình. Có thể những đứa trẻ kia, ngoài tiền bạc để làm bạn chúng chẳng có gì. Ngày ngày đều phải chứng kiến gia đình mình “lặng lẽ” tan vỡ. Cả tuần thậm chí chẳng ai nói với nhau câu nào. Có khi nào bác từng nghĩ, nếu như chúng có được người nhà quan tâm. Ba mẹ chúng dành thời gian nhiều hơn cho chúng, cuối tuần dẫn chúng đi tham gia các hoạt động của những người trong gia đình với nhau hay đơn giản hơn là dành nhiều thời gian nói chuyện với chúng, cố gắng đến tận cùng để tìm hiểu mong muốn và suy nghĩ của chúng và chỉ cho chúng thấy cuộc sống này còn rất nhiều thứ hay ho hơn ngoài âm nhạc và thần tượng, thì có khi chúng chẳng còn quan tâm nhiều đến những “đứa lạ hươ lạ hoắc kia”.

Liệu bác có từng mảy may suy nghĩ, nếu nhà nước chúng ta dành nhiều tiền bạc hơn để xây dựng những thư viện công rộng lớn với nhiều đầu sách phong phú cùng thời gian làm việc hợp lý để tất cả những đứa trẻ kia có điều kiện tiếp xúc với văn hóa đọc hơn nữa, tiếp xúc với những kho tàng tri thức rộng lớn của những trang sách hơn nữa; chứ không phải đến thư viện sau giờ học và nhận được cái nhìn lạnh lùng của cô thủ thư trước khi cô ấy ra về. Hay nhà nước chúng ta xây dựng nhiều hơn nữa những nhà triễn lãm các tác phẩm hội họa, những bảo tàng lịch sử với nội dung hấp dẫn và hoạt động có hiệu quả, hay tổ chức những buổi công chiếu kịch có chất lượng cho rộng rãi mọi người có thể tham gia. Thì những đứa trẻ kia đã có thể có nhiều thứ hơn để quan tâm hơn là những “đứa lạ hươ lạ hoắc” kia.

Và bác ơi, nỗi buồn của sự cô đơn nó cũng khủng khiếp như khi bác nhìn những người bạn, những người đồng chí của mình ngã xuống. Sự lạc lõng và không có định hướng nó cũng kinh khủng như khi bác chứng kiến tổ quốc mình đang bị lâm nguy. Thời các bác, các bác có lý tưởng cho tự do. Thời chúng nó, ai cho chúng lý tưởng giữa cái xã hội mà chính quyền thì tham nhũng, gia đình thì tan tác và con người ta thì cứ chạy theo thành tích. Ai sẽ cho những đứa trẻ kia lý tưởng đây???

Bác Quân ơi, tâm hồn một khi đã yếu đuối thì thường dễ rơi lệ; cho dù là người cứng rắn đến thế nào; huống hồ gì là tâm hồn những đứa trẻ vốn chỉ có những “đứa lạ hươ lạ hoắc kia” là thần tượng, là bạn và là “thế giới” mà chúng biết đến. Xin hãy khoan dung hơn với những giọt nước mắt kia. Hãy chỉ cho chúng về một thế giới nghệ thuật khác mà ở đó có những giá trị khác cũng tốt đẹp không kém để chúng nhận ra rằng thần tượng cũng chỉ là người và có những điều chúng làm thật là “xuẩn ngốc tuổi học trò”. Xin hãy dành thời gian mà phê phán những “người lớn” và “những ông lớn” đã góp một phần không nhỏ tạo ra một loạt những đứa trẻ yếu đuối như thế.Xin đừng đem “lưỡi dao” của ngôn từ “đâm” vào những đứa trẻ ấy.

Đôi lờn nhắn nhủ với mấy em trai trong ảnh, khóc thì cũng được thôi các em ạ, nhưng hãy để dành nước mắt cho những cảm xúc thật hơn, những chuyện quan trọng hơn nữa. Kẻo sau này, đến khi khóc đã thành một thói quen, nước mắt chảy ra tự nhiên nhưng lại chẳng còn chút giá trị nào nữa thì thật là buồn.

Và lời cuối cho chính bản thân mình, mình vẫn luôn tin rằng những đứa trẻ kia sẽ là những nguồn lực đủ mạnh để làm kinh tế với sức sáng tạo và sức mạnh tri thức dồi dào để mang lại những đóng góp lớn lao cho nền kinh tế thị trường này khi họ trưởng thành. Và rồi họ sẽ quay lại và mỉm cười vì mình đã có một thời "ngây thơ và ngốc nghếch" như thế.

Đằng Sau Những Câu Chuyện

Tôi là người thích những câu chuyện, tôi có thể ngồi để nghe người khác kể những câu chuyện cuộc đời họ hoặc những gì đang diễn ra xung quanh cuộc sống vỗn dĩ bận rộn của họ. Tôi có thể lắng nghe để được tưởng tượng mình là một phần của những câu chuyện ấy và để có thể cho mình "cái quyền" được hiểu họ nhiều hơn nữa. Nhưng như vậy không có nghĩa là tôi đã có thể hiểu hết một ai đó. Bởi đằng sau những gì được phơi bày ra "ánh sáng" vẫn luôn có một góc khuất mà không phải ai cũng có thể nhìn thấy. Đằng sau những câu chuyện luôn có những khởi nguồn, diễn biến và kết thúc mà ở bất cứ giai đoạn nào cũng đều có những chi tiết mờ ảo mà nếu lắng nghe thật kỹ, đôi khi chúng ta sẽ nhận thấy được sự vui sướng, sự buồn tủi hay thậm chí là sự căm giận đã được che đậy một cách khéo léo.

Tôi đã từng ngạc nhiên đến quặn lòng khi vô tình biết được một cô bạn; với vẻ ngoài bất cần đời, miệng mở ra là "phun châu nhả ngọc", tính tình thô lỗ; lại cũng có hoàn cảnh chẳng khác nhà tôi là mấy; thậm chí còn bi thảm hơn. Cha cô bỏ ra đi khi cô còn nhỏ, và cô đã phải lao vào dòng đời quá khắc nghiệt này khi vẫn còn là học sinh cấp 3. Từ đó, dù có không thích nhưng không bao giờ tôi có thể ghét cô cả. Và tôi chợt nhận ra, mình đã không biết chút gì rõ ràng và nghiêm túc đối với tất cả bạn bè hay người thân xung quanh mình. Họ đã ở gần mình đến vậy, đã cùng sống, cùng học, cùng chơi với nhau trong khoảng thời gian cũng không phải là ít ỏi, nhưng dường như những chi tiết về cuộc đời họ chưa bào giờ rõ ràng trong mắt tôi cả.

Tôi có một người chú có tật nói ngọng, từ nhỏ chú đã là tâm điểm của những trò trêu trọc đến mức chưa học xong cấp 2 chú đã bỏ học. Nhiều năm sau đó, xã hội này đã nhào nặn ra một người đàn ông giận dữ. Ông giận dữ với chính cả gia đình mình. Dường như chưa bao giờ ông có một phút giây tỉnh táo. Cả cuộc đời ông gắn liền với bia rượu. Và trong những cơn say, ông trút giận lên vợ con mình và đôi lúc là cả anh chị em mình. Có một thời điểm, tôi đã nhấc điện thoại lên và gọi đến số 113 để công an đến giải quyết khi chứng kiến ông đánh đập vợ con mình. Giờ nghĩ lại, tôi thấy mình có chút ít tàn nhẫn, nhưng vào giây phút ấy tôi nghĩ đó là điều cần thiết. Trong gia đình tôi, không ai cười cợt khi nghe những người ngọng nói chuyện bởi chúng tôi hiểu nỗi đau của họ. Khi xem những vỡ kịch hài trên truyền hình mà diễn viên giả sứt môi để nói ngọng, chúng tôi đã không ai cười. Và khi nghe những người bạn của mình đùa giỡn về tật nói ngọng của một người nào đó, tôi đã cảm thấy không thoải mái. Tất nhiên, tôi chẳng trách ai cả bởi nếu tôi ở trong một hoàn cảnh khác, có lẽ tôi cũng đã cười. Chỉ đơn giản là đằng sau câu chuyện của tôi, luôn có hình ảnh của một người chú ngọng nghịu và đáng thương. Có lẽ vì thế mà tôi không thể cười.

Khi tôi nghe một câu chuyện về người này, về người kia; đôi lúc tôi dừng lại và suy nghĩ, đằng sau những câu chuyện ấy, liệu có những lý do nào chăng? Một cô diễn viên phải đi nâng ngực để phù hợp với vai diễn mà cô cho rằng sẽ giúp cô thay đổi cả cuộc đời mình, điều đó đáng đúng không? Một tên trộm chó sẽ không phải bị đánh chết nếu người ta biết được hắn phải nuôi một nhà với năm miệng ăn, hắn đang có một công việc nhưng thu nhập không đủ và đi trộm chó là một cách để kiếm thêm thu nhập mà hắn vừa biết đến. Nếu biết được điều đó thì những người dân tàn nhẫn kia có còn xuống tay?

Nhưng có lẽ thật là khó, những câu chuyện luôn là những câu chuyện. Chúng ta lắng nghe nhưng chỉ ít người chú tâm đến những gì nằm sau đó. Có lẽ chúng ta đã quá đủ bận rộn trong cuộc đời mình, cho những việc khác quan trọng hơn là dành thời gian để tìm ra những thứ mà có thể chẳng giúp ích gì cho chúng ta nhiều ngoài một chút an ủi trong cõi lòng.

Khi Tôi 24

1. Đối với tôi, con số 24 cũng không có nhiều ý nghĩa đặc biệt lắm. Nó cũng giống những con số mà tôi đã, đang và sắp bắt gặp trên con đường mình đang đi. Chỉ là một cột mốc để đánh dấu cho một thời điểm nào đó trong cuộc đời. 24 là cái mốc cho 24 năm tồn tại, cũng là cái mốc cho 24 năm suy nghĩ và nhận thức. Cuối cùng, đó cũng chỉ là một con số. Phải vậy không?

2. Tôi đã cộng cho mình thêm một tuổi vào lúc 0h ngày 9 tháng 11 năm 2012. Nhưng chưa hẳn đã cộng thêm cho mình tí "khôn lớn" nào. Tôi lên giường vào lúc 23h và nằm chờ đến đúng 0h. Mắt vẫn mở và tự nhủ thầm, vậy là mình đã thêm một tuổi. Trong một phút giây, tôi khao khát kinh khủng một tin nhắn sẽ chợt xuất hiện trên chiếc màn hình điện thoại trong căn phòng tràn ngập bóng đêm; rốt cuộc là chẳng có gì. Tự nhiên thấy cô đơn kinh khủng, nhưng đó chỉ là cảm giác thoáng qua vậy thôi. Có lẽ là một phút yếu lòng trong một khoảng khắc nào đấy. Ngẫm lại, tự cười vào chính mình vì mình vẫn còn thật quá trẻ con.

3. Tôi đã học được nhiều điều trong những năm qua mà cũng chẳng học được gì nếu tôi thật sự nhìn nhận mọi thứ đến cùng tận. Tôi thường nghĩ rằng tôi đang thay đổi từng ngày, nhưng có lẽ không phải như vậy. Tôi vẫn vậy, cứng đầu đến cực đoan khi tôi tin tưởng vào một điều gì đó. Tôi vẫn vậy, tàn nhẫn với chính mình và những người xunh quanh khi tôi bị tổn thương dù rằng tôi chẳng bao giờ tìm hiểu ngọn nguồn của những vết thương đó. Và vẫn là tôi đấy, tính toán và suy nghĩ đến điên cuồng nhưng rốt cuộc, chẳng đủ bãn lĩnh để làm được một cái gì đó theo đúng tiếng gọi của trái tim mình; có lẽ tôi vẫn chưa đủ trưởng thành và nhiệt huyết để nghe thấy được tiếng nói con tim mình chăng? Tôi vẫn như thế, chẳng tốt lên được miếng nào. Và điều đó làm tôi phiền muộn. Chút ít thôi, nhưng vẫn là phiền muộn.

4. Tôi nghĩ mình cần phải học hỏi nhiều hơn, từ những điều nhỏ nhặt nhất cho đến những điều giản dị nhất. Đối với tôi lúc này, dường như những gì to lớn và hoa mỹ đã không còn đủ hấp dẫn. Tôi muốn là người cuối cùng ra khỏi thang máy, khi tất cả mọi người đều đã đi ra. Tôi muốn là người bước lên đầu tiên để mở cửa cho tất cả mọi người đi vào và tôi muốn là người cười với một người lạ cho dù chỉ là một lần gặp gỡ thoáng qua. Tôi muốn là người, đến cuối ngày sẽ có thể mỉm cười với chính mình vì đã có một ngày thật nhẹ nhàng, cho dù công việc có nhiều như thế nào đi chăng nữa. Và tôi muốn, mình sẽ là một người khoan dung hơn nữa.

Tôi chợt nhớ đến câu chuyện về Chú bé chăn cừu và con sói. Chú bé nói dối dân làng về sự xuất hiện của sói để mọi người ồ ạt chạy đến. Một lần rồi hai lần, chẳng có chú sói nào, mọi người tức giận ra về. Đến lần thứ ba, sói đến thật, cho dù cậu bé có kêu to đến thế nào, chẳng còn ai đến cả. Kết quả là cậu bé bị ăn thịt. Trước đây, tôi thường nghĩ mình sẽ là những người dân làng kia, tôi không tha thứ cho sự lừa dối và không khoan nhượng với sự bất tín. Nhưng bây giờ nghĩ lại, tôi cảm thấy mình thật sự thiếu khoan dung, cuộc đời tôi vốn cũng chẳng thiếu những lỗi lầm, tôi có thể mắc cùng một lỗi hết lần này đến lần khác, vậy tại sao tôi lại không thể khoan dung cho người khác khi họ vừa chỉ mới sai lầm? Nếu dân làng khoan dung hơn một chút, thì có lẽ cậu bé kia đã không chết. Nếu tôi khoan dung hơn một chút, cho dù là với chính mình hay đối với những người khác, có lẽ tôi đã hạnh phúc và vui vẻ hơn.

Có phải vậy không? Chào những ngày đầu của một tuổi mới!

Tiếng Vọng Nơi Đô Thị

Tôi sinh ra và lớn lên tại thành phố này, đã hai mươi bốn năm, vỏn vẹn rời khỏi đây 5 lần. Tất cả đều đi và trở về! Chưa bao giờ rời khỏi "cái chốn quen thuộc đến phát chán" này quá một tháng. 

Nắng khẽ chiếu qua khung cửa số phòng mà tôi đã cố tình kéo màn để lộ ra một khoảng gương hình chữ nhật trên ô cửa sổ tối qua. Ánh nắng làm tôi thức giấc, khẽ nhìn đồng hồ hiển thị trên chiếc điện thoại cầm tay để bên cạnh, chỉ mới sáu giờ sáng ngày Chủ Nhật.

Sau năm phút mơ màng, tâm trí đã thật sự tỉnh táo sau giấc ngủ kéo dài năm tiếng, tôi vẫn nằm đó và nhìn ra bên ngoài khung cửa sổ của mình. Thật buồn cười khi suy nghĩ rằng, ngay lúc mình còn nằm ở trên giường thế này, ngoài kia mọi thứ đang xoay vòng và chuyển động. Hôm nay thật yên tĩnh quá, nhà hàng xóm có lẽ đã "dong thuyền" ra khơi đánh cá vì tối qua mãi đến 12 giờ khuya, họ vẫn còn tất tả chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho buổi đi buông lưới vào sáng hôm sau. Những đứa trẻ nhà kế bên chắc vẫn còn ngủ bởi tôi vẫn chưa nghe thấy những tiếng khóc gọi mẹ hay những tiếng cười đùa trong trẻo của trẻ con. Không gian có lẽ thật sự quá yên tĩnh, một phần vì sáng nay mẹ tôi không tập thể dục. Sáng nào, cứ theo một quy trình "chuẩn không cần chỉnh" bắt đầu từ lúc 4h50 kéo dài đến 5h30, bà tập luyện một cách đều đặn và mẫn cán, ngẫm lại nhiều khi thấy hình như tôi chưa bao giờ thừa hưởng được từ bà sự quyết tâm đến mãnh liệt như vậy. Ở tôi, cái gì cũng có vẻ nửa vời và đối với mẹ tôi, bà ghét sự nửa vời.

Tôi lặng lẽ chuyển mình và tập trung lắng nghe, ở đâu đó là tiếng thở thật đều đặn của mẹ ở nhà dưới mà tôi biết chắc là chỉ mười lăm phút nữa là bà sẽ tỉnh dậy và chuẩn bị cho ngày hôm nay. Hôm nay chúng tôi có hẹn đi ăn sáng theo kiểu buffe tại một khách sạn quen thuộc. Sở thích của bà cho những dịp đặc biệt nào đấy hoặc đôi lúc chỉ là "hứng lên là làm". Năm phút nữa trôi qua, tôi khẽ ngồi dậy, đeo headphone và bật playlist yêu thích của mình. Nhắm mắt và tưởng tượng đến một không gian nào đó thật khác.

Khi đã yên vị tại bàn của khách sạn, tôi nhìn quanh và cảm thấy thật sự thú vị khi chỉ ngồi đó và quan sát sự chuyển động của những người đến đây để làm đầy cái bụng đói của mình, hay chỉ đơn giản là đến và ngồi trò chuyện cùng những người mà họ yêu quý. Tiếng kêu của những chiếc đĩa sứ được đặt lên, bỏ xuống. Tiếng những chiếc nĩa, dao, muỗng va chạm nhau. Tiếng lò nướng bánh mì kêu một cái "tách" sau khi đã hoàn thành xong nhiệm vụ cho ra đời hai lát mì gối được nướng vàng tươm, trông cực kỳ "khêu gợi". Lẫn trong những âm thanh vui tai đó là tiếng í ới gọi nhau của những thực khách mà hầu như ai cũng có tâm trạng vui vẻ, có lẽ vì họ đang ở trong một kỳ nghĩ hoặc vì đang có chuyện vui; trong các dịp đi ăn ở đây, tôi chưa từng thấy ai mặt mày cau có cả.

Nhẹ nhàng lấy cho mình mỗi thứ đồ ăn một ít, tôi ngồi đó và lắng nghe. Nghe những câu chuyện của mẹ và dì tôi xunh quanh cuộc sống thường nhật của họ. Cuộc sống của những người đàn bà quá chồng; một chuẩn bị về hưu và một đã về hưu được ba, bốn năm gì đấy. Những câu chuyện thường chủ yếu xoanh những câu lạc bộ khiêu vũ, thú tiêu khiển đang được coi là mốt cho các bậc trung niên ở cái thành phố này. Lắm chuyện bi hài chả kém trong cái thú vui đó. Chả thiếu chuyện dành dật kép nhảy hay cặp bồ này nọ, mà từ lâu tôi cho rằng đó là điều bình thường trong cái chốn lắm thị phi này. Có người trong nhà đã từng hỏi tôi nghĩ thế nào về việc cả dì và mẹ đều đi khiêu vũ như vậy, lúc đó câu trả lời duy nhất mà tôi biết đến là: "Vui được lúc nào hay lúc ấy". Tiếng còi xe phát ra từ một chiếc ô tô nào đó đột nhiên chen vào tâm trí tôi, đó cũng là lúc tôi tự kéo mình về thực tại. Loáng thoáng tại các bàn cạnh bên, những câu chuyện về cuộc sống, về công ăn việc làm, về chuyện học hành và có cả tình yêu, vẫn được đều đặn "tuôn chảy". Tôi thầm nghĩ, con người chắc chẳng bao giờ có thể "ngừng nói" được. Nếu đem gom hết tất cả các câu chuyện ấy vào một cuốn sách, chắc cuốn sách đó có khi phải nặng gần bằng cả trái đất này.

Rời khách sạn là lúc tôi bắt đầu những giờ uống cà phê tán gẫu miên mang bất tận với bạn bè. Họ kể, tôi kể, họ nói, tôi nói. Tất cả đều dồn sức để kể câu chuyện của mình. Đôi khi tôi tự hỏi, trong những lúc chóng vánh ngồi nghĩ lại, có ai nhớ hết được những gì mình nói sau buổi cà phê ấy và có bao nhiêu lời nói và câu chuyện của mình thực sự được lắng nghe? Có thể nói, ngồi giữa một quán cà phê đông đúc nhất nhì thành phố này, cảm giác chả khác ngồi xem hàng trăm vỡ kịch cùng một lúc là mấy. Âm thanh sống động vô cùng. Thi thoảng, tôi cảm thấy "ngộp thở" với chính cái bầu không khí đó, nhưng kỳ lạ, càng bí bức, càng chật chội thì dường như lại càng hấp dẫn và chỉ muốn ngồi cho đến khi mệt lã đi mà thôi. Chắc chỉ có dân thành thị là thích hành xác nhau kiểu này. Hay chỉ mình tôi như vậy thôi?

Ngày cuối tuần của tôi là ngày của những con đường, tôi thích chạy xe thật chậm dưới cái nắng nhẹ nhàng như của ngày hôm nay. Tôi đi lại trên những con đường hết đỗi quen thuộc nhưng dường như không bao giờ chán cái cảm giác được chạy trên những lối đi ấy. Vẫn những cảnh vật ấy thôi, tuy nhiên vào ngày cuối tuần, dường như cái gì nhìn vào cũng khác, cứ chầm chậm và thư thái đến lạ. Trong tai tôi vẫn là những tiếng nhạc xập xình mà theo lời mẹ tôi nói là "ồn ào không chịu nổi", tôi nhìn những con người đang buôn bán trên phố xá, miệng nói mà tôi chẳng thể nghe được họ nói gì, cứ vậy tôi vừa chạy, vừa ngắm nhìn và vừa suy đoán xem họ đang nói những gì, cộng thêm tiếng nhạc ồn ào trong tai; tôi thấy mình thật sự giống một thằng điên, không hơn không kém!

Lúc này trời đã về khuya, không gian thật sự quá đỗi yên ắng. Tôi chỉ còn nghe thấy tiếng bàn phím đang gõ lộc cộc của mình. Vẫn tiếng nhạc trong tai nhưng lần này là tiếng guitar nhẹ nhàng đến từ một ban nhạc nào đó ở Nhật mà tôi vô tình vớ phải trên mạng. Kết thúc một ngày, tôi nghĩ mình đã có khá nhiều cảm xúc; nhưng chẳng có cái gì đủ rõ ràng để tôi gọi tên; cứ mỗi thứ một ít như vậy đó. Đôi lúc, chính những thứ không rõ ràng như thế này lại làm tôi cảm thấy mệt mỏi.

Nhiều lúc tôi tự hỏi, có khi nào tôi đang đi trên một con đường dài thật dài để tìm cho mình một tiếng vọng?