Tôi tình cờ biết đến nhà
văn Trần Thị NgH và các tác phẩm của bà qua mục điểm
sách của bác Nhị Linh và bị thu hút đặc biệt bởi bìa sách
của các tác phẩm này, tất cả các trang bìa cho ba cuốn tuyển tập truyện ngắn
phát hành ở Việt Nam đều do chính tay bà Trần Thị NgH vẽ minh họa.
 |
| Ai có thể làm ngơ trước những quyển sách có bìa đẹp như thế này chứ? |
Trần Thị NgH tên thật là Trần Thị Nguyệt Hồng, một nhà văn thuộc thế hệ trước năm 1975 tại
Việt Nam, bà xuất hiện khá muộn so với các tên tuổi cùng thời và có thể đã có
một cuốn sách được xuất bản vào năm 1975, trước khi sự kiện 30 tháng 4 diễn ra.
Bà sinh trưởng ở miền Nam Việt Nam và hiện đang làm việc - sáng tác tại Sài Gòn
và Paris. Các tác phẩm được xuất bản tại Việt Nam do NXB Hội Nhà Văn và Phương
Nam bảo trợ bao gồm 3 tuyển tập truyện ngắn: Nhà có cửa khóa trái, Lạc
đạn và Nhăn rúm. Trong đó, Nhăn rúm là cuốn có độ dày nhiều nhất
với hơn 236 trang.
Trong quá trình tiếp cận
lại với các tác phẩm Việt Nam, tôi cho rằng thật may mắn khi đọc Đỏ của Ngyễn Dương Quỳnh (tôi đã có một bài viết về Đỏ tại đây) đầu tiên và tiếp theo là bộ ba cuốn
tuyển tập truyện ngắn này của Trần Thị NgH. May mắn ở chỗ, các tác
phẩm của hai người phụ nữ này - một già, một trẻ - đều không mang nặng sự dài
dòng, lang mang của các tác phẩm văn học Việt Nam tôi được đọc trước đây, mà về điểm này tôi xin được phép phiến diện một chút bởi hai lý do sau:
1.
Tôi không có cơ hội đọc
nhiều các tác phẩm văn học Việt Nam trước đây, và phần nhiều những gì tôi đọc
đều khiến tôi cảm thấy dài dòng, không tập trung và nặng tính "lạc quan chính
trị"
2.
Đây là cảm nhận riêng
của cá nhân tôi đối với những tác phẩm văn học Việt Nam tôi có cơ hội đọc trong một
giới hạn tương đối hạn hẹp về số lượng, nên nhận xét này chỉ tham chiếu trên
giới hạn đó. Tôi không có ý định phủ đầu và khái quát cho cả một hệ thống các
tác phẩm văn học trong nước với một bề dày sâu rộng.
Nếu ở Đỏ là sự nhẹ nhàng, tĩnh lặng và lắng
đọng cùng với hơi thở của thời đại, của tuổi trẻ; thì các truyện ngắn của Trần
Thị Nguyệt Hồng lại là sự khắc họa đến chân thật cuộc sống nội tâm và suy
nghĩ của những người phụ nữ trong thời kỳ chuyển mình giữa chế độ xã hội này
sang chế độ xã hội khác. Với giọng văn gọn, chắc và lạnh, Trần Thị NgH đã giúp
người đọc gặp gỡ những người phụ nữ, trẻ có, trung niên có, già có; với những
suy nghĩ hết sức độc lập và tự chủ trong một thời kỳ lạ lùng của xã hội Việt
Nam lúc bấy giờ. Họ, có thể là một thiếu nữ mới lớn với khát vọng sống một cách trọn vẹn
cuộc sống của đời mình, muốn trải nghiệm cho bằng hết những giới hạn của cuộc sống để cuối cùng được là chính mình (Lạc
đạn); hoặc cũng có thể là một người phụ nữ độc lập, tìm cách
"trơ" với cuộc đời, để mà sống mà vượt lên tất cả những ganh tỵ,
những điều tiếng và cả những cuộc tình, nhưng đâu đó, sâu bên trong cõi lòng là
sự mất cân bằng bởi khao khát được yêu thương và được quan tâm, không chỉ từ
người tình mà còn từ phía gia đình (Nhăn
rúm). Và cũng không thiếu, gương mặt của người đàn bà lụy tình với người
đàn ông đã có gia đình, sự ê chề, mệt mỏi và cả yêu thương trĩu nặng sẽ đi theo
họ đến cuối cuộc đời và sẽ đau nhói khi nhìn vào những ngôi nhà có cửa khóa
trái (Nhà có cửa khóa trái).
