[Photo of the week] Twins by Đỗ Mạnh Cường

Twins, a set by Cường Đỗ Mạnh on Flickr.

Huy và Hùng là hai anh em song sinh cùng bị bạch tạng toàn phần. Nhà có 5 anh chị em, lại nằm giữa vùng lũ, gần như năm nào cũng bị ảnh hưởng nên tài sản quý giá nhất trong nhà là chiếc tivi màu CRT. Ngôi nhà mới xây năm 2011 bằng tiền của các nhà hảo tâm đến nay vẫn chưa có cửa, mà cũng chẳng cần cửa.
Năm nay đã 11 tuổi, hát rất hay, trong xã có đám cưới là lại đến hát và được người ta cho tiền - hai em cũng đang học lớp 5 trường làng nhưng theo lời thầy cô giáo, 2 em chỉ theo học để được hòa nhập với cộng đồng chứ không tiếp thu được kiến thức do thị lực quá kém, và hết cấp tiểu học hai em cần được hưởng chế độ giáo dục đặc biệt dành riêng cho trẻ khiếm thị.
Nhưng lo ăn, lo trả nợ còn chưa xong ...

Tôi biết đến bộ ảnh Twins của anh Đỗ Mạnh Cường trên diễn đàn Tinhte.vn cách đây không lâu và đây thật sự là một bộ ảnh để lại trong tôi một ấn tượng cực lớn. Từng khung hình, từng khoảnh khắc mà anh Cường chụp Huy và Hùng đã làm tôi xúc động đến nghẹt thở. Tôi không phải là người rành về bố cục, ánh sáng nhưng nhìn vào những bức ảnh sinh động này tôi vẫn có thể cảm nhận được tình cảm và công sức mà anh đã bỏ ra. Và quan trọng hơn cả, anh đã cho người xem thấy được những phút giây hằng ngày của một cuộc sống còn đầy khó khăn, vất vả và bệnh tật của hai em nhỏ Huy, Hùng. Hy vọng trong số những bạn đọc và người xem ảnh có khả năng để giúp đỡ và hỗ trợ hai anh em Huy và Hùng để hai em có thể tiếp tục chặng đường mưu sinh của mình.

Như lời tâm sự của anh trên trang viahe.org, Twins là bộ ảnh tư liệu được anh chụp trong năm 2013 sau một thời gian gặp gỡ, tiếp xúc và đi cứu trợ lũ lụt tại một xã nghèo tại Hà Tĩnh, nơi hai anh em mắc chứng bệnh bạch tạng toàn phần, Huy và Hùng sinh sống.

Đây là phần đầu tiên của bộ ảnh, hy vọng rằng anh sẽ có những tấm ảnh giàu cảm xúc và tuyệt vời cho lần sau và cũng mong rằng sẽ có thật nhiều người có khả năng để giúp đỡ Huy và Hùng.

[Tập viết] Niềm tin

Trong các cung hoàng đạo, tôi thuộc cung Hổ Cáp hay còn gọi là Bọ Cạp, theo  những gì tôi đọc về cung hoàng đạo này thì những người thuộc cung Hổ Cáp có xu hướng đa nghi và đối với họ niềm tin không phải là thứ dễ dàng trao đi. Trước đây tôi vẫn hay cho rằng điều này khá đúng và một số người tôi quen cũng nhận xét về bản thân tôi như vậy, họ cho rằng tôi chưa bao giờ tạo cho họ cảm giác rằng tôi thật sự tin tưởng họ. Nhưng gần đây, nhìn lại những gì mình đã trải qua, tôi cảm thấy, mình thật sự đã đặt lòng tin vào rất nhiều người, và đôi lúc đó là những hành động không mấy khôn ngoan. Đối với thế giới bên ngoài, tôi "lên gân" nhiều nhất có thể để người ta nhầm tưởng rằng mình là một kẻ dễ hoài nghi, điều đó đôi khi tạo ra một cái vỏ tốt để bảo vệ tôi, nhưng kỳ thực, cái giây phút người khác nghĩ như vậy, tôi đã tin tưởng họ mất rồi.

Đôi lúc tôi tự cười thầm sự xuẩn ngốc của mình khi dễ dàng tin tưởng một ai đó, tin vào những điều họ nói và những việc họ làm để rồi sau đó cảm thấy bị tổn thương khi biết rằng mình bị lừa dối. Nhưng điều đáng nói là tôi thường không học được gì nhiều sau những sai lầm ấy. Tôi cứ thấy mình hết lần này đến lần khác, rơi vào cái vòng quẩn quanh ấy. Tin tưởng rồi thất vọng, tin tưởng và hạnh phúc. Nó giống như một khúc nhạc đời may rủi, khi mà mọi thứ đều ở ngưỡng 50-50, có thể lúc này đây tôi đang bị người khác lừa gạt, nhưng rồi sau đó, tôi biết rằng mình đã đặt niềm tin ở đúng chỗ, đúng người. Đó cũng chính là lý do tôi dễ dàng tin tưởng người khác bởi tôi không muốn đánh mất cơ hội có được một niềm tin đúng đắn.

Chọn lựa để tin tưởng người khác là một chọn lựa khó khăn và tôi luôn phải suy nghĩ, đôi khi là quá nhiều về việc làm thế nào để tin người khác. Sự đổ vở trong niềm tin thường đi kèm với cảm giác đau đớn và sự tổn thương, nhất là khi nó đến từ những người mà tôi nghĩ là bạn. Bởi một khi tôi nghĩ ai đó là bạn, tôi dễ đánh mất bản thân mình thường ngày, tôi dễ dàng đặt niềm tin của mình vào người đó hơn và tôi cũng dễ dàng đi vào cái mê lộ của tình bạn và sự ảo vọng. Nhìn lại những gì đã qua, thường những người gây ra sự rạn nứt trong niềm tin lại là những người tôi nghĩ là thân thiết và quan trọng. Điều khiến tôi không bao giờ cảm thấy hết kinh ngạc là chỉ phút trước thôi họ là những con người hoàn toàn khác mà sau đó, chỉ trong một khoảnh khắc, những ván bài được lật ngửa và chúng tôi trở thành những người xa lạ. Buồn bả ư?  Hẳn rồi. Liệu rồi tôi có dễ dàng vượt qua được trở ngại và khó khăn này hay không? Câu trả lời luôn là có, có thể sớm hoặc muộn, nhưng rồi tôi vẫn tìm cho mình cách để đi qua những sự thất vọng và tiếp tục cuộc hành trình đi tìm những người mình có thể tin tưởng.

Trong những chặng đường tới đây, tất nhiên việc tôi bị người khác lừa là chuyện khó tránh khỏi cho dù đó là về mặt vật chất hay tinh thần, bởi tôi biết mình luôn có xu hướng tin vào người khác. Có thể có người cho rằng tôi ngốc nhưng đây là cách sống mà tôi lựa chọn. Tôi vẫn tin rằng, ở người khác, có những điều đáng để cho chúng ta tin tưởng và nếu lỡ như việc tôi làm là sai lầm ngay từ đầu, thì ít nhất ra, tôi đã đủ can đảm để đặt niềm tin ở một người nào đấy, cái cảm giác đau đáu vì không biết liệu mình có nên tin tưởng con người này hay không lúc nào cũng mệt mỏi. Có thể tôi sẽ đánh mất niềm tin nhiều lần trong đời, có thể tôi sẽ đau khổ nhiều lần trong cuộc sống, nhưng điều đó ít nhiều cũng mang lại cho tôi cảm giác mình đã học được một điều gì đó và mình thật sự đã tin tưởng ai đó. Nghĩ như vậy khiến tôi dũng cảm đối mặt với cuộc sống hơn một chút. Tin tưởng một ai đó, thật sự là một cảm giác tuyệt vời.

PS: Viết bậy bạ như vậy, cuối cùng chỉ muốn nói với riêng "bạn" rằng, hãy đừng thôi tin tưởng. Chúng ta còn một cuộc đời dài phía trước và những gì đang diễn ra, thật sự là một trải nghiệm.

[Photo of the week] Quán ven đường

Quán bánh tiêu ven đường

Tiệm (gọi là tiệm cũng không đúng, bởi quán được dựng lộ thiên và chỉ có vài cái bàn cái ghế) bán bánh tiêu, bánh bao chiên trước nhà thờ thiên chúa giáo (mé tường bên trái phía trước cổng nhà thờ) trên đường Cao Thắng thuộc phường Thanh Bình, Đà Nẵng, đối diện với trường Cao Đẳng Công Nghệ Thông Tin (nay đã là trường Đại học cao đẳng công nghệ thông tin) này đã có được 7 năm, kể từ khi tôi còn học lớp 12. Tôi không rõ hoàn cảnh gia đình của cô chủ quán lắm nhưng đủ biết nhà cô không khá giả và ít nhất có một đứa con. 

Việc buôn bán bánh mấy năm nay có vẻ thuận lợi, hầu như không có sự mất trật tự nào từ khách đến ăn bánh và đại diện nhà thờ cũng không yêu cầu cô phải chấm dứt việc buôn bán này, vậy mà cách đây một tháng đại diện ban quản lý phường xuống gặp và yêu cầu cô dẹp quán đồng thời cấm bán bất cứ cái gì tại không gian phía trước khu tường bao quanh nhà thờ. Nhiều người dân sống tại đó cũng có mặt khi đại diện trên phường xuống đưa thông báo và hầu như ai cũng khá bất bình trước sự việc này.

Mỗi lần đi ngang qua đây, thấy cô ngồi nép vào một góc trước cửa nhà của người dân, thương tình vì hoản cảnh cho cô đứng bán, tôi lại thấy chạnh lòng. Tôi lo sợ rằng liệu cô còn có thể kiếm đủ tiền để nuôi con sau khi việc buôn bán bị hạn chế vì cấm đoán như thế này? Và liệu tương lai của con cô và gia đình có bị ảnh hưởng nặng nề hay không? Nghĩ vậy, mỗi ghé ngang con đường này, dù không hề đói tôi vẫn mua giúp cô một vài cái bánh rồi sau đó cho lại người khác và chỉ có thể hy vọng rằng mọi chuyện với cô đều ổn.

Tôi thật sự nghĩ cái lý cũng nên đi đôi với cái tình, việc buôn bán của người dân nếu không làm ảnh hưởng đến người khác và cũng không có ai than phiền thì nếu cho qua được thì nên cho qua, đây cũng là việc làm phước để giúp người dân có cơ hội làm việc bằng chính sức lao đông của họ, người ta đã bán được 7 năm mà không ai đả động đến, vì sao bây giờ lại cấm? Hay có ông chủ tịch phường mới lên thay? Ngẫm mà thấy xót xa. 

Những điều tốt đẹp không mang quốc tịch

Có rất nhiều cách để làm việc tốt, mỗi người hãy làm theo cách họ thấy phù hợp nhất, và hãy để người khác làm theo cách của họ.

Có lẽ Nick Vujicic  không biết rằng cuộc viếng thăm và diễn thuyết của anh, dù dưới danh nghĩa nào đi chăng nữa, một cuộc chiến tranh luận về tinh thần dân tộc và số tiền bỏ ra để đưa anh đến Việt Nam đã nỗ ra ầm ỉ trên các trang mạng xã hội.

Người thì thở thường thượt và đặt câu hỏi tại sao những tấm gương khuyết tật của Việt Nam không được đoái hoài đến, không được truyền thông quảng bá và không được nhiều người biết đến. Có anh MC thì phân tích số tiền 32 tỷ mà công ty Hoa Sen bỏ ra để đưa sách của Nick và bản thân anh đến Việt Nam để diễn thuyết, là phí phạm như thế nào và số tiền đó có thể làm được những điều mà theo họ là có ích hơn cho những người khuyết tật của người Việt Nam. Người thì đi xa hơn và nói về "bệnh sính ngoại" của người dân Việt Nam. Nói tóm lại là họ nói rất nhiều.

Tôi biết đến Nick Vujicic trước khi sách viết về anh trở thành một hiện tượng ở Việt Nam, tôi còn biết đến Spencer West, biết đến thầy hiều trưởng Nguyễn Ngọc Ký, anh Nguyễn Công Hùng v...v... và đối với tôi, họ giữ một vị trí ngang nhau, bởi họ là minh chứng cho những điều kỳ diệu và sự tốt đẹp, và những điều tuyệt vời đó không bao giờ có quốc tịch.

Sức mạnh của ý chí

Có lẽ không ít người biết đến sự kiên chàng trai không tay, không chân Nick Vujicic với nghị lực sống mạnh mẽ đến Việt Nam để quảng bá sách và tham gia các hoạt động truyền thông bên lề gần đây. Tất nhiên tôi ngưỡng mộ nghị lực sống và những thành công của người đàn ông này. Sự hiện diện của anh là một minh chứng rõ ràng cho sức mạnh vĩ đại của tinh thần và ý chí.

Tuy nhiên, đây không phải là bài viết nói về Nick Vujicic. Người tôi muốn nói đến ở đây là Spencer West, một vận động viên leo núi không chân. Nếu so sánh với Nick Vujicic thì Spencer vẫn còn may mắn hơn rất nhiều khi còn có hai tay, nhưng điều đó không có nghĩa là anh kém bất hạnh hơn. Thế nhưng hai người đàn ông này có một điểm chung là sức mạnh tinh thần và ý chí mạnh mẽ. Nếu Nick truyền cảm hứng của mình thông qua những buổi diễn thuyết và sự hiện diện của anh trên cuộc đời thì Spencer lại thể hiện điều đó thông qua những chuyến hành trình leo núi của mình cùng những vận động viên leo núi hoàn toàn lành lặn và khỏe mạnh.  Qua những hoạt động này, Spencer đã vận động quyên góp được hơn $500,000 cho các dự án cứu trợ nạn nhân hạn hán và thiếu nước sạch tại Kenya.

Tôi biết đến Spencer West lần đầu tiên thông qua lyric MV của nữ ca sỹ người Canada Nelly Furtado nhằm quảng bá cho dự án của Spencer cũng như đĩa đơn Spirit Indestructible của Nelly. Chỉ trong vòng mấy phút ngắn ngủi, những khó khăn và sự cố gắng của Spencer được thể hiện trước mắt người xem và gây được ấn tượng cực kỳ sâu sắc. Lúc anh đặt chân đến đích vào cuối video cũng là lúc cảm xúc trong tôi vỡ òa.  Quảng thời gian ghi hình cho video là lúc anh đang thực hiện chặng đường leo đỉnh núi Kilimanjaro để kêu gọi mọi người quan tâm đến dự án nước sạch cho châu Phi.

Điều khiến tôi ngưỡng mộ nhất ở Spencer chính là việc anh quyết định tham gia chặng đường leo núi cùng cái vận động viên bình thường khác. Trong quá trình thực hiện chuyến hành trình của mình anh luốn cố gắng đuổi kịp các bạn đồng hành và cư xử như mình là một thành viên hoàn toàn bình thường của đoàn leo núi. Tất nhiên vẫn có khá nhiều sự giúp đỡ được dành cho anh, nhưng tất cả mọi người trong đoàn đều phải nể phục trước khả năng chịu đựng và tinh thần của Spencer.

Spencer West là niềm cảm hứng và là một nguồn động viên tinh thần to lớn cho bản thân tôi khi cảm thấy chán chường với cuộc sống. Nhìn vào những chặng đường núi anh đi qua, những công sức và nỗ lực anh bỏ ra, thật khó mà nói rằng cuộc đời này có những khó khăn và trở ngại mà con người không thể vượt qua.

Bạn có thể ủng hộ Spencer West cùng những dự án của anh thông qua các địa chỉ sau:

http://www.freethechildren.com/redefinepossible
http://www.metowe.com/speakers-bureau/view-all-speakers/spencer-west/
https://www.facebook.com/Spencer2TheWest

[Book review] Trời hôm ấy không có gì đặc biệt

Tôi tìm đến Trời hôm ấy không có gì đặc biệt bởi cái bìa sách dễ thương và tếu táo, thêm cái tone màu cam nhìn tươi mắt và một điều quan trọng nữa là quyển sách được nhà văn Nguyễn Ngọc Tư khuyên đọc trong một entry nào đó trên blog của chị mà tôi không nhớ và cũng không có nhu cầu tìm lại.

Những gì đọng lại trong tôi khi đọc quyển truyện không phải là đầu tay này của Phan An cũng chẳng có gì nhiều, bởi những gì quyển sách đề cập đến cũng không có gì mới lạ. Cái để lại ấn tượng ở đây là sự tưng tửng, trào lộng và hài nhảm khá khéo léo của Phan An khi nhắc đến những tệ nạn và vấn đề xã hội trong tác phẩm của mình. Về phần cá nhân mình, tôi cảm thấy Phan An, admin của trang lacai.org có phần thú vị hơn Phan An của Trời hôm ấy không có gì đặc biệt, tiếc là trang web kia đã đóng cửa không biết ngày trở lại, cũng phải, bởi tác phẩm còn phải qua kiểm duyệt nên khó mà bày hết trò được. Tuy nhiên cũng cần phải nói rằng đây là quyển sách khá hài hước và đọc để thư giãn cũng như tìm vài tiếng cười trong một khoảng thời gian thì quả đây là một chọn lựa sáng suốt.

Trời hôm ấy không có gì đặc biệt là một câu chuyện kể về những sự kiện bi hài cười ra nước mắt xảy ra xung quanh một sự kiện hy hữu của một cậu sinh viên trường kiến trúc. Thông qua những câu chuyện và hồi tưởng của cậu sinh viên này, đọc giả sẽ được dẫn dắt từ hồi ức này đến kỷ niệm kia với tốc độ chóng mặt của tàu con thoi mà nếu không cẩn thận hoặc chú tâm thì dễ bị lạc trong một rừng chữ và câu kéo tương đối lộn xộn có chủ đích của tác giả. Tất nhiên, trọng tâm của cuốn sách theo ý hiểu của tôi là sự phê phán một cách mỉa mai và hài hước đến hầu hết các khía cạnh trong cuộc sống mà chủ yếu là nhằm vào nền giáo dục nước nhà. Kết thúc truyện cũng không khiến người đọc bất ngờ hoặc có gì luyến tiếc, chỉ đơn giản như chúng ta vừa xem một  màn hài kịch và đến đậy như vậy là đủ.

Sách không quá mỏng, mất khoảng 3 tiếng là có thể đọc xong. Rất thích hợp cho những người đang thần kinh căng thẳng vì công việc hay cuộc sống. Nói cho cùng, tiếng cười thì thường dễ được hâm mộ và yêu quý hơn, còn cười kiểu gì thì thường phụ thuộc vào người đọc chúng ta. Tôi mừng là đã có được vài phút giây giải trí vui vẻ.

PS1:

Mà bên lề quyển sách này cũng có điều làm tôi thấy rất hài hước, một trong số đó là các comment của các em teen về cuốn sách trên Facebook của Nhã Nam. Nó "thú vị" đến mức tác giả phải share về bên FB của mình. Quả nhiên, sự hài hước không phải ai cũng có thể hiểu.

PS2:

Tôi vừa khám phá ra là Phan An đã từng làm ở Gameloft Hồ Chí Minh trong cưa vị là Department Lead của eCommerce team. Tôi cũng đã từng làm việc tại Gameloft Đà Nẵng trong cương vị Producer, điều này càng khiến tôi phục bác này vì có thể viết ra một cuốn sách vui nhộn như thế khi phải làm việc trong một công ty có áp lực khá là lớn. 

PS3:

Phan An có một website riêng của mình tại đây, các bạn có thể vào đó để coi bác ấy "chém gió". 

Món nợ của các bậc nhà giáo

Tôi muốn viết một cái gì đó vui vẻ về quyển sách Trời hôm ấy không có gì đặc biệt của Phan An nhưng có một số thứ đập vào mắt khiến dự định thay đổi, thôi đành có thêm chút gì đó đắng chát cho ngày hôm nay vậy.

Trong những ngày nóng nực của tiết trời mùa hè dường như cái gì cũng khiến mọi thứ như nằm trên lửa, từ bầu không khí của thiên nhiên cho đến hầm bà lằng các thứ khí khác từ đời thực cho đến đời ảo. Tất nhiên không thể bỏ qua tin tức nóng hổi, mà hình như một đại bộ phận không nhỏ các thành viên của mạng xã hội, những con người "yêu nước" và các thành phần khác đều quan tâm, về một phiên tòa nho nhỏ tại một thành phố nho nhỏ trên một cái đất nước cũng nho nhỏ nốt. Một bản án 6 năm và 10 năm được đưa ra lại càng làm cho tình hình nóng dần lên. Và một loạt những trò lố với tagline "Hồ Chí Minh sống mãi trong em", cùng với việc cộng thêm cho bác 50 năm tuổi.

Ở đây tôi không có nhu cầu bàn về các vấn đề yêu hay ghét chế độ, tôi cũng không bàn về các quan điểm chính trị hay các vấn đề có liên quan đến chính trị. Câu hỏi tôi đặt ra với bản thân mình trong tình huống này là biết tin vào bên nào? Điều này nói ra thì không hề quá ngạc nhiên bởi chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà thông tin thì đầy rẩy nhưng thực chất cũng như là chẳng có gì bởi các nguồn tin thì nhiều chiều mà tính xác thực thì không có ai kiểm chứng hay khẳng định, ngoài chính bản thân người đọc. Điều này dẫn đến một sự hồ nghi và hoang mang rất lớn. Tôi vốn không thích sự hồ nghi và bực bội với những gì gây hoang mang nên đối với những chủ đề không hứng thú tôi chọn cách thức bỏ qua, không quan tâm đến. Tôi không rõ những người khác trong trường hợp tương tự sẽ hành xử thế nào? Lờ đi hay tìm hiểu đến cùng?

Suy nghĩ này dẫn tôi đến hai câu hỏi lớn:

1. Nếu lờ đi như vậy, liệu nó sẽ trở thành một thói quen khiến con người bỏ qua những gì mơ hồ và gây hoang mang, cho dù đó là những vấn đề quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống của mình? Về lâu về dài chúng ta sẽ mặc định chấp nhận những điều mơ hồ đó và bị nó chi phối?

2. Nếu tìm hiểu đến cùng thì giữa những nguồn thông tin trái chiều như vậy và chỉ có bản thân chúng ta quyết định đâu là thông tin chúng ta có thể tin tưởng thì như vậy có quá mạo hiểm? Một nguồn thông tin sai có thể dẫn đến những cách nghĩ sai lệch và hệ quả của nó có thể lớn hơn những gì mà chúng ta tưởng tượng.

Ở hai câu hỏi trên, tôi nghĩ mỗi người sẽ có cho riêng mình một câu trả lời và chúng không hẳn là giống nhau. Nhưng dù câu trả lời như thế nào, để có thể giải quyết những vấn đề mà câu hỏi trên đặt ra, tôi nghĩ chúng ta cần có cho mình một kỹ năng biện chứng và một đầu óc đủ độc lập để quyết định cái gì là tốt cho mình. Và đây là điều tôi cảm thấy các bậc nhà giáo ở Việt Nam đã nợ các thế hệ học trò của mình rất là nhiều. Tôi không bàn về cơ cấu và hệ thống giáo dục của Việt Nam tệ thế nào ở đây, tôi cũng không bàn về những đợt cải cách thiếu khoa học và những căn bệnh thành tích cố hữu. Tôi không bàn về những gì thuộc về vai trò của hệ thống và tổ chức. Điều tôi muốn nói đến trong bài viết này là về vai trò của người thầy trong việc xây dựng nên khả năng tư duy biện chứng và cách nhìn nhận vấn đề một cách độc lập ở học sinh, những người được gọi là thế hệ tương lai của đất nước.

Trong những năm tháng dài ngồi trên ghế nhà trường và có người thân trong gia đình làm nghề gõ đầu trẻ, tôi hiểu được nổi vất vả của những người giáo viên khi họ phải chạy đua với cuộc sống mưu sinh hằng ngày cũng như phải chạy đua với căn bệnh thành tích của ngành, nhưng điều đó không có nghĩa là họ được phép đi ngược lại nghĩa vụ thiêng liêng của một người giáo viên là truyền đạt kiến thức và dạy dỗ học trò phải biết cách suy nghĩ chứ không phải là sao chép. Theo cách nghĩ của cá nhân tôi, nghề giáo là một ngành nghề cao quý mà ở đó người giáo viên là người thắp lửa và truyền đạt cho học viên niềm đam mê học tập cũng như cách thức tự mình tìm tòi nghiên cứu nguồn kiến thức vô hạn. Một người thầy giỏi không phải là người dạy tất cả mà là người biết làm thế nào để học sinh có thể tự mình tìm kiếm những kiến thức quý giá. Ở đây, trong trường hợp mà tôi muốn đề cập đến là cách suy nghĩ độc lập trước một vấn đề ở học viên, điều dường như không được giáo viên dạy trong 12 năm đi học của đời học sinh. Học sinh không được khuyến khích để nói lên quan điểm của mình trước một vấn đề nào đó trong quá trình giảng dạy của giáo viên. Học sinh không được chỉ bảo cách thức suy nghĩ theo cách hiểu của mình trước một bài thơ hay một tác phẩm văn học và học sinh cũng không được dạy cách thức đối diện với những luồng thông tin trái chiều và cách tự vấn bản thân xem mức độ đáng tin cậy của những nguồn thông tin ấy là như thế nào.

Tôi nhớ  vào năm tôi học lớp 11, khi tôi giơ tay xin phát biểu ý kiến về một đoạn thơ (trong một bài thơ nào đó mà tôi cũng quên mất tên) và hoàn toàn không có trong sách, lúc này cũng đã gần hết tiết và các bạn ngồi cạnh tôi đã tỏ ra khá khó chịu khi tôi đứng lên đặt câu hỏi với thầy giáo để giờ dạy tiếp tục. Bản thân thầy dạy Văn của tôi cũng khá lúng túng trước câu hỏi trên và câu trả lời tôi nhận được cũng khá là chung chung và tôi hầu như không thỏa mãn với những gì mình nhận được. Điều này để lại cho tôi một ấn tượng sâu sắc và từ đó tôi không bao giờ tìm đến giáo viên cho những câu hỏi của mình, tôi tìm đến thư viện và sách và tự quyết định rằng những gì mình thắc mắc là phù hợp hay không phù hợp. Điều này nói nên rằng các nhà giáo cũng không chuẩn bị cho mình một kiến thức đủ tốt để có thể chỉ cho học sinh của mình những cách nhìn nhận rộng lớn hơn, khác biệt hơn và tạo ra sự phấn khích và niềm đao mê tìm tòi trong lòng học sinh. Mưu cầu về một cuộc sống no đủ khiến một nhà giáo phải tất bật dạy thêm và không dốc hết công sức cho lớp học chính quy có thể được tôi bỏ qua và thông cảm, những áp lực về mặt thành tích và số lượng học sinh một lớp quá đông cho một giáo viên quan tâm đến từng học viên cũng có thể làm tôi thông cảm; nhưng sự thiếu lửa và thờ ơ với những con người trẻ tuổi đang cần được dạy dỗ về tính định hướng và sự tự suy là không thể chấp nhận đối với những người được mệnh danh là người "mở đường". Trong suy nghĩ của tôi, nếu đã không thể truyền đạt được những gì tốt đẹp mà học sinh cần, anh tốt nhất là không nên trở thành nhà giáo. Đó cũng là lý do tôi từ chối lời đề nghị ở lại làm giảng viên tại trường Đại học mà tôi tốt nghiệp bởi trong thâm tâm tôi biết rằng mình không phải là người có thể truyền đạt và dạy người khác những gì họ cần.

Chúng ta có thể thấy được một hệ quả to lớn trước mắt mà các bậc nhà giáo đã để lại là một bộ phận lớn các bạn trẻ không thể tự suy nghĩ cho riêng mình, họ hùa vào đám đông bởi họ nghĩ rằng những gì nhiều người tin và cho là đúng thì nó là đúng. Họ không tự phân biệt và chọn cho mình một cách nghĩ đúng và hơn hết là họ không xây dựng được tính tự phê bình bản thân và từ đó không thông cảm hay có một cách nghĩ đúng về những lời góp ý hoặc nhận xét từ người khác. Chúng ta cũng đã có một loạt những người trẻ tuổi bị nhào nặn đến mức không thể phân biệt được các giá trị của các tác phẩm văn học nếu không đươc người khác chỉ ra cho. Đến cả cách tư duy cho chính bản thân mình họ còn không làm được thì làm sao có thể hy vọng họ sẽ hiểu và thông cảm cho những người khác? Và trách nhiệm thuộc về ai? Bản thân họ hay những người làm nghề giáo?

Tôi cảm thấy bức ảnh trên rất thú vị, họ đều là thành phần của một thế hệ mới và họ có cho mình hai cách suy nghĩ khác nhau với những hành động khác nhau. Họ đều là một thành phần của một "sự thúc đẩy" mới cho đất nước này nhưng dường như cả hai đều đi theo hai hướng, không mấy thực sự tốt đẹp và có tương lai. Tất nhiên tôi không vơ đũa cả nắm vì còn rất rất nhiều bạn trẻ tài giỏi ở ngoài kia. Nhưng thật sự, nhìn vào bức ảnh trên tôi không thể tránh khỏi một cảm giác "châm biếm" đầy nghịch lý xâm chiếm bản thân mình. Nó như là một sự tiếc nuối trước những gì đang diễn ra và mình chỉ có thể bất lực đứng nhìn những dòng chuyển động ấy. Vâng, một lần nữa, chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi, nếu được, để chứng kiến những dòng chuyển động này, thật mỉa mai thay!

Đối với tôi, 6 năm hay 10 năm, thuộc về phe phái nào đều không quan trọng. Điều quan trọng là họ có được cho mình một cách nhìn nhận vấn đề riêng và họ tin tưởng vào điều đó cho dù kết quả cuối cùng có hơi tàn khốc đối với quảng đời tuổi trẻ phía trước. Niềm tin đôi lúc cần phải trả một cái giá, nhưng nếu được chuẩn bị tốt hơn, cái giá chúng ta phải bỏ ra sẽ không quá khắc nghiệt và đắt đỏ như vậy.