[Photo of the week] Quán ven đường

Quán bánh tiêu ven đường

Tiệm (gọi là tiệm cũng không đúng, bởi quán được dựng lộ thiên và chỉ có vài cái bàn cái ghế) bán bánh tiêu, bánh bao chiên trước nhà thờ thiên chúa giáo (mé tường bên trái phía trước cổng nhà thờ) trên đường Cao Thắng thuộc phường Thanh Bình, Đà Nẵng, đối diện với trường Cao Đẳng Công Nghệ Thông Tin (nay đã là trường Đại học cao đẳng công nghệ thông tin) này đã có được 7 năm, kể từ khi tôi còn học lớp 12. Tôi không rõ hoàn cảnh gia đình của cô chủ quán lắm nhưng đủ biết nhà cô không khá giả và ít nhất có một đứa con. 

Việc buôn bán bánh mấy năm nay có vẻ thuận lợi, hầu như không có sự mất trật tự nào từ khách đến ăn bánh và đại diện nhà thờ cũng không yêu cầu cô phải chấm dứt việc buôn bán này, vậy mà cách đây một tháng đại diện ban quản lý phường xuống gặp và yêu cầu cô dẹp quán đồng thời cấm bán bất cứ cái gì tại không gian phía trước khu tường bao quanh nhà thờ. Nhiều người dân sống tại đó cũng có mặt khi đại diện trên phường xuống đưa thông báo và hầu như ai cũng khá bất bình trước sự việc này.

Mỗi lần đi ngang qua đây, thấy cô ngồi nép vào một góc trước cửa nhà của người dân, thương tình vì hoản cảnh cho cô đứng bán, tôi lại thấy chạnh lòng. Tôi lo sợ rằng liệu cô còn có thể kiếm đủ tiền để nuôi con sau khi việc buôn bán bị hạn chế vì cấm đoán như thế này? Và liệu tương lai của con cô và gia đình có bị ảnh hưởng nặng nề hay không? Nghĩ vậy, mỗi ghé ngang con đường này, dù không hề đói tôi vẫn mua giúp cô một vài cái bánh rồi sau đó cho lại người khác và chỉ có thể hy vọng rằng mọi chuyện với cô đều ổn.

Tôi thật sự nghĩ cái lý cũng nên đi đôi với cái tình, việc buôn bán của người dân nếu không làm ảnh hưởng đến người khác và cũng không có ai than phiền thì nếu cho qua được thì nên cho qua, đây cũng là việc làm phước để giúp người dân có cơ hội làm việc bằng chính sức lao đông của họ, người ta đã bán được 7 năm mà không ai đả động đến, vì sao bây giờ lại cấm? Hay có ông chủ tịch phường mới lên thay? Ngẫm mà thấy xót xa. 

Những điều tốt đẹp không mang quốc tịch

Có rất nhiều cách để làm việc tốt, mỗi người hãy làm theo cách họ thấy phù hợp nhất, và hãy để người khác làm theo cách của họ.

Có lẽ Nick Vujicic  không biết rằng cuộc viếng thăm và diễn thuyết của anh, dù dưới danh nghĩa nào đi chăng nữa, một cuộc chiến tranh luận về tinh thần dân tộc và số tiền bỏ ra để đưa anh đến Việt Nam đã nỗ ra ầm ỉ trên các trang mạng xã hội.

Người thì thở thường thượt và đặt câu hỏi tại sao những tấm gương khuyết tật của Việt Nam không được đoái hoài đến, không được truyền thông quảng bá và không được nhiều người biết đến. Có anh MC thì phân tích số tiền 32 tỷ mà công ty Hoa Sen bỏ ra để đưa sách của Nick và bản thân anh đến Việt Nam để diễn thuyết, là phí phạm như thế nào và số tiền đó có thể làm được những điều mà theo họ là có ích hơn cho những người khuyết tật của người Việt Nam. Người thì đi xa hơn và nói về "bệnh sính ngoại" của người dân Việt Nam. Nói tóm lại là họ nói rất nhiều.

Tôi biết đến Nick Vujicic trước khi sách viết về anh trở thành một hiện tượng ở Việt Nam, tôi còn biết đến Spencer West, biết đến thầy hiều trưởng Nguyễn Ngọc Ký, anh Nguyễn Công Hùng v...v... và đối với tôi, họ giữ một vị trí ngang nhau, bởi họ là minh chứng cho những điều kỳ diệu và sự tốt đẹp, và những điều tuyệt vời đó không bao giờ có quốc tịch.

Sức mạnh của ý chí

Có lẽ không ít người biết đến sự kiên chàng trai không tay, không chân Nick Vujicic với nghị lực sống mạnh mẽ đến Việt Nam để quảng bá sách và tham gia các hoạt động truyền thông bên lề gần đây. Tất nhiên tôi ngưỡng mộ nghị lực sống và những thành công của người đàn ông này. Sự hiện diện của anh là một minh chứng rõ ràng cho sức mạnh vĩ đại của tinh thần và ý chí.

Tuy nhiên, đây không phải là bài viết nói về Nick Vujicic. Người tôi muốn nói đến ở đây là Spencer West, một vận động viên leo núi không chân. Nếu so sánh với Nick Vujicic thì Spencer vẫn còn may mắn hơn rất nhiều khi còn có hai tay, nhưng điều đó không có nghĩa là anh kém bất hạnh hơn. Thế nhưng hai người đàn ông này có một điểm chung là sức mạnh tinh thần và ý chí mạnh mẽ. Nếu Nick truyền cảm hứng của mình thông qua những buổi diễn thuyết và sự hiện diện của anh trên cuộc đời thì Spencer lại thể hiện điều đó thông qua những chuyến hành trình leo núi của mình cùng những vận động viên leo núi hoàn toàn lành lặn và khỏe mạnh.  Qua những hoạt động này, Spencer đã vận động quyên góp được hơn $500,000 cho các dự án cứu trợ nạn nhân hạn hán và thiếu nước sạch tại Kenya.

Tôi biết đến Spencer West lần đầu tiên thông qua lyric MV của nữ ca sỹ người Canada Nelly Furtado nhằm quảng bá cho dự án của Spencer cũng như đĩa đơn Spirit Indestructible của Nelly. Chỉ trong vòng mấy phút ngắn ngủi, những khó khăn và sự cố gắng của Spencer được thể hiện trước mắt người xem và gây được ấn tượng cực kỳ sâu sắc. Lúc anh đặt chân đến đích vào cuối video cũng là lúc cảm xúc trong tôi vỡ òa.  Quảng thời gian ghi hình cho video là lúc anh đang thực hiện chặng đường leo đỉnh núi Kilimanjaro để kêu gọi mọi người quan tâm đến dự án nước sạch cho châu Phi.

Điều khiến tôi ngưỡng mộ nhất ở Spencer chính là việc anh quyết định tham gia chặng đường leo núi cùng cái vận động viên bình thường khác. Trong quá trình thực hiện chuyến hành trình của mình anh luốn cố gắng đuổi kịp các bạn đồng hành và cư xử như mình là một thành viên hoàn toàn bình thường của đoàn leo núi. Tất nhiên vẫn có khá nhiều sự giúp đỡ được dành cho anh, nhưng tất cả mọi người trong đoàn đều phải nể phục trước khả năng chịu đựng và tinh thần của Spencer.

Spencer West là niềm cảm hứng và là một nguồn động viên tinh thần to lớn cho bản thân tôi khi cảm thấy chán chường với cuộc sống. Nhìn vào những chặng đường núi anh đi qua, những công sức và nỗ lực anh bỏ ra, thật khó mà nói rằng cuộc đời này có những khó khăn và trở ngại mà con người không thể vượt qua.

Bạn có thể ủng hộ Spencer West cùng những dự án của anh thông qua các địa chỉ sau:

http://www.freethechildren.com/redefinepossible
http://www.metowe.com/speakers-bureau/view-all-speakers/spencer-west/
https://www.facebook.com/Spencer2TheWest

[Book review] Trời hôm ấy không có gì đặc biệt

Tôi tìm đến Trời hôm ấy không có gì đặc biệt bởi cái bìa sách dễ thương và tếu táo, thêm cái tone màu cam nhìn tươi mắt và một điều quan trọng nữa là quyển sách được nhà văn Nguyễn Ngọc Tư khuyên đọc trong một entry nào đó trên blog của chị mà tôi không nhớ và cũng không có nhu cầu tìm lại.

Những gì đọng lại trong tôi khi đọc quyển truyện không phải là đầu tay này của Phan An cũng chẳng có gì nhiều, bởi những gì quyển sách đề cập đến cũng không có gì mới lạ. Cái để lại ấn tượng ở đây là sự tưng tửng, trào lộng và hài nhảm khá khéo léo của Phan An khi nhắc đến những tệ nạn và vấn đề xã hội trong tác phẩm của mình. Về phần cá nhân mình, tôi cảm thấy Phan An, admin của trang lacai.org có phần thú vị hơn Phan An của Trời hôm ấy không có gì đặc biệt, tiếc là trang web kia đã đóng cửa không biết ngày trở lại, cũng phải, bởi tác phẩm còn phải qua kiểm duyệt nên khó mà bày hết trò được. Tuy nhiên cũng cần phải nói rằng đây là quyển sách khá hài hước và đọc để thư giãn cũng như tìm vài tiếng cười trong một khoảng thời gian thì quả đây là một chọn lựa sáng suốt.

Trời hôm ấy không có gì đặc biệt là một câu chuyện kể về những sự kiện bi hài cười ra nước mắt xảy ra xung quanh một sự kiện hy hữu của một cậu sinh viên trường kiến trúc. Thông qua những câu chuyện và hồi tưởng của cậu sinh viên này, đọc giả sẽ được dẫn dắt từ hồi ức này đến kỷ niệm kia với tốc độ chóng mặt của tàu con thoi mà nếu không cẩn thận hoặc chú tâm thì dễ bị lạc trong một rừng chữ và câu kéo tương đối lộn xộn có chủ đích của tác giả. Tất nhiên, trọng tâm của cuốn sách theo ý hiểu của tôi là sự phê phán một cách mỉa mai và hài hước đến hầu hết các khía cạnh trong cuộc sống mà chủ yếu là nhằm vào nền giáo dục nước nhà. Kết thúc truyện cũng không khiến người đọc bất ngờ hoặc có gì luyến tiếc, chỉ đơn giản như chúng ta vừa xem một  màn hài kịch và đến đậy như vậy là đủ.

Sách không quá mỏng, mất khoảng 3 tiếng là có thể đọc xong. Rất thích hợp cho những người đang thần kinh căng thẳng vì công việc hay cuộc sống. Nói cho cùng, tiếng cười thì thường dễ được hâm mộ và yêu quý hơn, còn cười kiểu gì thì thường phụ thuộc vào người đọc chúng ta. Tôi mừng là đã có được vài phút giây giải trí vui vẻ.

PS1:

Mà bên lề quyển sách này cũng có điều làm tôi thấy rất hài hước, một trong số đó là các comment của các em teen về cuốn sách trên Facebook của Nhã Nam. Nó "thú vị" đến mức tác giả phải share về bên FB của mình. Quả nhiên, sự hài hước không phải ai cũng có thể hiểu.

PS2:

Tôi vừa khám phá ra là Phan An đã từng làm ở Gameloft Hồ Chí Minh trong cưa vị là Department Lead của eCommerce team. Tôi cũng đã từng làm việc tại Gameloft Đà Nẵng trong cương vị Producer, điều này càng khiến tôi phục bác này vì có thể viết ra một cuốn sách vui nhộn như thế khi phải làm việc trong một công ty có áp lực khá là lớn. 

PS3:

Phan An có một website riêng của mình tại đây, các bạn có thể vào đó để coi bác ấy "chém gió". 

Món nợ của các bậc nhà giáo

Tôi muốn viết một cái gì đó vui vẻ về quyển sách Trời hôm ấy không có gì đặc biệt của Phan An nhưng có một số thứ đập vào mắt khiến dự định thay đổi, thôi đành có thêm chút gì đó đắng chát cho ngày hôm nay vậy.

Trong những ngày nóng nực của tiết trời mùa hè dường như cái gì cũng khiến mọi thứ như nằm trên lửa, từ bầu không khí của thiên nhiên cho đến hầm bà lằng các thứ khí khác từ đời thực cho đến đời ảo. Tất nhiên không thể bỏ qua tin tức nóng hổi, mà hình như một đại bộ phận không nhỏ các thành viên của mạng xã hội, những con người "yêu nước" và các thành phần khác đều quan tâm, về một phiên tòa nho nhỏ tại một thành phố nho nhỏ trên một cái đất nước cũng nho nhỏ nốt. Một bản án 6 năm và 10 năm được đưa ra lại càng làm cho tình hình nóng dần lên. Và một loạt những trò lố với tagline "Hồ Chí Minh sống mãi trong em", cùng với việc cộng thêm cho bác 50 năm tuổi.

Ở đây tôi không có nhu cầu bàn về các vấn đề yêu hay ghét chế độ, tôi cũng không bàn về các quan điểm chính trị hay các vấn đề có liên quan đến chính trị. Câu hỏi tôi đặt ra với bản thân mình trong tình huống này là biết tin vào bên nào? Điều này nói ra thì không hề quá ngạc nhiên bởi chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà thông tin thì đầy rẩy nhưng thực chất cũng như là chẳng có gì bởi các nguồn tin thì nhiều chiều mà tính xác thực thì không có ai kiểm chứng hay khẳng định, ngoài chính bản thân người đọc. Điều này dẫn đến một sự hồ nghi và hoang mang rất lớn. Tôi vốn không thích sự hồ nghi và bực bội với những gì gây hoang mang nên đối với những chủ đề không hứng thú tôi chọn cách thức bỏ qua, không quan tâm đến. Tôi không rõ những người khác trong trường hợp tương tự sẽ hành xử thế nào? Lờ đi hay tìm hiểu đến cùng?

Suy nghĩ này dẫn tôi đến hai câu hỏi lớn:

1. Nếu lờ đi như vậy, liệu nó sẽ trở thành một thói quen khiến con người bỏ qua những gì mơ hồ và gây hoang mang, cho dù đó là những vấn đề quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống của mình? Về lâu về dài chúng ta sẽ mặc định chấp nhận những điều mơ hồ đó và bị nó chi phối?

2. Nếu tìm hiểu đến cùng thì giữa những nguồn thông tin trái chiều như vậy và chỉ có bản thân chúng ta quyết định đâu là thông tin chúng ta có thể tin tưởng thì như vậy có quá mạo hiểm? Một nguồn thông tin sai có thể dẫn đến những cách nghĩ sai lệch và hệ quả của nó có thể lớn hơn những gì mà chúng ta tưởng tượng.

Ở hai câu hỏi trên, tôi nghĩ mỗi người sẽ có cho riêng mình một câu trả lời và chúng không hẳn là giống nhau. Nhưng dù câu trả lời như thế nào, để có thể giải quyết những vấn đề mà câu hỏi trên đặt ra, tôi nghĩ chúng ta cần có cho mình một kỹ năng biện chứng và một đầu óc đủ độc lập để quyết định cái gì là tốt cho mình. Và đây là điều tôi cảm thấy các bậc nhà giáo ở Việt Nam đã nợ các thế hệ học trò của mình rất là nhiều. Tôi không bàn về cơ cấu và hệ thống giáo dục của Việt Nam tệ thế nào ở đây, tôi cũng không bàn về những đợt cải cách thiếu khoa học và những căn bệnh thành tích cố hữu. Tôi không bàn về những gì thuộc về vai trò của hệ thống và tổ chức. Điều tôi muốn nói đến trong bài viết này là về vai trò của người thầy trong việc xây dựng nên khả năng tư duy biện chứng và cách nhìn nhận vấn đề một cách độc lập ở học sinh, những người được gọi là thế hệ tương lai của đất nước.

Trong những năm tháng dài ngồi trên ghế nhà trường và có người thân trong gia đình làm nghề gõ đầu trẻ, tôi hiểu được nổi vất vả của những người giáo viên khi họ phải chạy đua với cuộc sống mưu sinh hằng ngày cũng như phải chạy đua với căn bệnh thành tích của ngành, nhưng điều đó không có nghĩa là họ được phép đi ngược lại nghĩa vụ thiêng liêng của một người giáo viên là truyền đạt kiến thức và dạy dỗ học trò phải biết cách suy nghĩ chứ không phải là sao chép. Theo cách nghĩ của cá nhân tôi, nghề giáo là một ngành nghề cao quý mà ở đó người giáo viên là người thắp lửa và truyền đạt cho học viên niềm đam mê học tập cũng như cách thức tự mình tìm tòi nghiên cứu nguồn kiến thức vô hạn. Một người thầy giỏi không phải là người dạy tất cả mà là người biết làm thế nào để học sinh có thể tự mình tìm kiếm những kiến thức quý giá. Ở đây, trong trường hợp mà tôi muốn đề cập đến là cách suy nghĩ độc lập trước một vấn đề ở học viên, điều dường như không được giáo viên dạy trong 12 năm đi học của đời học sinh. Học sinh không được khuyến khích để nói lên quan điểm của mình trước một vấn đề nào đó trong quá trình giảng dạy của giáo viên. Học sinh không được chỉ bảo cách thức suy nghĩ theo cách hiểu của mình trước một bài thơ hay một tác phẩm văn học và học sinh cũng không được dạy cách thức đối diện với những luồng thông tin trái chiều và cách tự vấn bản thân xem mức độ đáng tin cậy của những nguồn thông tin ấy là như thế nào.

Tôi nhớ  vào năm tôi học lớp 11, khi tôi giơ tay xin phát biểu ý kiến về một đoạn thơ (trong một bài thơ nào đó mà tôi cũng quên mất tên) và hoàn toàn không có trong sách, lúc này cũng đã gần hết tiết và các bạn ngồi cạnh tôi đã tỏ ra khá khó chịu khi tôi đứng lên đặt câu hỏi với thầy giáo để giờ dạy tiếp tục. Bản thân thầy dạy Văn của tôi cũng khá lúng túng trước câu hỏi trên và câu trả lời tôi nhận được cũng khá là chung chung và tôi hầu như không thỏa mãn với những gì mình nhận được. Điều này để lại cho tôi một ấn tượng sâu sắc và từ đó tôi không bao giờ tìm đến giáo viên cho những câu hỏi của mình, tôi tìm đến thư viện và sách và tự quyết định rằng những gì mình thắc mắc là phù hợp hay không phù hợp. Điều này nói nên rằng các nhà giáo cũng không chuẩn bị cho mình một kiến thức đủ tốt để có thể chỉ cho học sinh của mình những cách nhìn nhận rộng lớn hơn, khác biệt hơn và tạo ra sự phấn khích và niềm đao mê tìm tòi trong lòng học sinh. Mưu cầu về một cuộc sống no đủ khiến một nhà giáo phải tất bật dạy thêm và không dốc hết công sức cho lớp học chính quy có thể được tôi bỏ qua và thông cảm, những áp lực về mặt thành tích và số lượng học sinh một lớp quá đông cho một giáo viên quan tâm đến từng học viên cũng có thể làm tôi thông cảm; nhưng sự thiếu lửa và thờ ơ với những con người trẻ tuổi đang cần được dạy dỗ về tính định hướng và sự tự suy là không thể chấp nhận đối với những người được mệnh danh là người "mở đường". Trong suy nghĩ của tôi, nếu đã không thể truyền đạt được những gì tốt đẹp mà học sinh cần, anh tốt nhất là không nên trở thành nhà giáo. Đó cũng là lý do tôi từ chối lời đề nghị ở lại làm giảng viên tại trường Đại học mà tôi tốt nghiệp bởi trong thâm tâm tôi biết rằng mình không phải là người có thể truyền đạt và dạy người khác những gì họ cần.

Chúng ta có thể thấy được một hệ quả to lớn trước mắt mà các bậc nhà giáo đã để lại là một bộ phận lớn các bạn trẻ không thể tự suy nghĩ cho riêng mình, họ hùa vào đám đông bởi họ nghĩ rằng những gì nhiều người tin và cho là đúng thì nó là đúng. Họ không tự phân biệt và chọn cho mình một cách nghĩ đúng và hơn hết là họ không xây dựng được tính tự phê bình bản thân và từ đó không thông cảm hay có một cách nghĩ đúng về những lời góp ý hoặc nhận xét từ người khác. Chúng ta cũng đã có một loạt những người trẻ tuổi bị nhào nặn đến mức không thể phân biệt được các giá trị của các tác phẩm văn học nếu không đươc người khác chỉ ra cho. Đến cả cách tư duy cho chính bản thân mình họ còn không làm được thì làm sao có thể hy vọng họ sẽ hiểu và thông cảm cho những người khác? Và trách nhiệm thuộc về ai? Bản thân họ hay những người làm nghề giáo?

Tôi cảm thấy bức ảnh trên rất thú vị, họ đều là thành phần của một thế hệ mới và họ có cho mình hai cách suy nghĩ khác nhau với những hành động khác nhau. Họ đều là một thành phần của một "sự thúc đẩy" mới cho đất nước này nhưng dường như cả hai đều đi theo hai hướng, không mấy thực sự tốt đẹp và có tương lai. Tất nhiên tôi không vơ đũa cả nắm vì còn rất rất nhiều bạn trẻ tài giỏi ở ngoài kia. Nhưng thật sự, nhìn vào bức ảnh trên tôi không thể tránh khỏi một cảm giác "châm biếm" đầy nghịch lý xâm chiếm bản thân mình. Nó như là một sự tiếc nuối trước những gì đang diễn ra và mình chỉ có thể bất lực đứng nhìn những dòng chuyển động ấy. Vâng, một lần nữa, chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi, nếu được, để chứng kiến những dòng chuyển động này, thật mỉa mai thay!

Đối với tôi, 6 năm hay 10 năm, thuộc về phe phái nào đều không quan trọng. Điều quan trọng là họ có được cho mình một cách nhìn nhận vấn đề riêng và họ tin tưởng vào điều đó cho dù kết quả cuối cùng có hơi tàn khốc đối với quảng đời tuổi trẻ phía trước. Niềm tin đôi lúc cần phải trả một cái giá, nhưng nếu được chuẩn bị tốt hơn, cái giá chúng ta phải bỏ ra sẽ không quá khắc nghiệt và đắt đỏ như vậy.

Mẹ tôi và 6 lời khuyên về Internet

Kỷ nguyên của Internet bắt đầu khi mà tôi vẫn còn là một đứa trẻ thò lò mũi chưa sạch, tất nhiên trong thời buổi đói ăn mà tôi được nuôi lớn, mẹ tôi không có bất kỳ khái niệm nào về thời đại công nghệ số đang đến và những ảnh hưởng của nó lên xã hội và đặc biệt là đến tôi.

Nhưng có lẽ bản thân bà cũng không biết rằng bà đã dạy tôi rất nhiều điều bổ ích để có thể sống sót trong kỷ nguyên số  chỉ đơn giản từ những bài học trong cuộc sống hằng ngày được truyền từ đời này sang đời khác của bà.

Dưới đây là sáu bài học tôi học được từ mẹ của mình để trở thành một công dân của thời đại số:

1. "Nếu con không biết phải nói gì cho tử tế thì tốt nhất là đừng nói gì cả"

Sống trong xã hội online của kỷ nguyên công nghệ thông tin này tôi phải xử lý khá nhiều thông tin, đọc những bài viết và cả những bình luận của những công dân mạng khác, tôi khẳng định đây là lời khuyên quý giá nhất mà tôi nhận được từ mẹ của mình cho dù bà không hề biết gì về internet. Những công kích cá nhân không dựa trên bất kỳ một dẫn chứng nào với những lời lẽ thô tục, hay tệ hơn là cả một đám đông cùng nhau bắt nạt và ngược đãi một cá nhân trên internet bằng những bình luận hiểm ác có thể dẫn đến những bi kịch đau lòng. Chúng ta vẫn nhớ về những trường hợp các bạn trẻ trong độ tuổi vị thành niên đã phải kết liễu cuộc sống của mình vì những bình luận ác ý như thế này. Tôi luôn nhớ lời dặn này khi trả lời một bài viết hay đăng một comment mình nào đó của mình trên mạng xã hội. Nếu thật sự không thể nói một điều gì đó lịch sự và tử tế, tôi sẽ cố gắng hết mình để không cất lên tiếng nói làm đau lòng người khác.

2. "Con nhớ tìm hiểu thật kỹ trước khi làm điều gì đó"
 

Mẹ tôi thường nhắc nhở tôi như vậy khi yêu cầu tôi làm bài tập về nhà hay quyết định một điều gì đó, cho dù tôi là một đứa trẻ hay là một người đàn ông trưởng thành. Đối với Internet, đây là lời khuyên vô cùng hữu ích bởi trong thế giới số rộng lớn kia có rất nhiều thông tin trái chiều mà chúng ta không thể nhận biết là đúng sai ngay lần đầu tiên. Để là một công dân mạng tốt, chúng ta nên tìm hiểu thật kỹ nguồn gốc của thông tin, đâu là nguồn trích dẫn đáng tin cậy và đó là thông tin đúng hay sai về một vấn đề, cá nhân hay tổ chức nào đó trước khi chia sẻ nguồn thông tin này đến những người chúng ta quen biết hoặc đến với toàn thế giới trong cộng đồng mạng của mình.

3. "Hãy nhìn vào mắt người khác khi con nói chuyện với họ"

Đối với Internet, câu nói của mẹ tôi có thể được hiểu rằng "hãy lắng nghe người khác khi họ đang nói". Sự phát triển của mạng xã hội cho phép chúng ta cập nhật thông tin, trạng thái, hình ảnh hay phát sóng video của mình một cách nhanh nhất, ở bất kỳ địa điểm nào và bất kỳ thời gian nào chúng ta muốn; nhưng như vậy không có nghĩa chúng ta cho phép mình mù quáng đăng tải những gì mình thích. Hãy dừng lại một chút và lắng nghe phản hồi hoặc ý kiến từ những người mà chúng ta chia sẻ thông tin, hình ảnh hoặc video. Cho dù chúng ta đang ở trong một cộng động trực tuyến nhưng điều đó không hề ngăn chặn sự tương tác hai chiều để tăng chữ tín và lòng tin cậy lẫn nhau khi chúng ta chia sẽ một nội dung số nào đó. Hãy cho người khác chúng ta đang thật sự lắng nghe những gì mà họ nói.

4. "Đừng bao giờ đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài"

Mẹ tôi liên tục lặp đi lặp lại điều này với tôi trong cuộc sống hằng ngày và tôi nhận ra rằng điều này hoàn toàn đúng đối với mạng xã hội và thế giới số. Internet cho phép người dùng tìm kiếm những gì hoàn hảo nhất của bản thân và khoe nó ra trước toàn thế giới với những bức ảnh đại diện đẹp lung linh hay những dòng status, những entry thú vị về cuộc sống hiện tại; nhưng những điều đó không hoàn toàn phản ánh chính xác con người thật sự của chúng ta trong cuộc sống thực tại. Thật dễ dàng khi chỉ chia sẻ những hình ảnh đẹp hay những nội dung tích cực trên mạng internet, nhưng chúng ta nên nhớ rằng ai cũng có một cuộc đời thật ngoài kia trước khi họ đưa nó lên internet và không phải điều gì thực tế cũng giống như những gì được đăng tải trên mạng.

5. "Cẩn thận với lời ăn tiếng nói"

Thế giới vốn đã rộng lớn và ở một khía cạnh nào đó Internet còn thật sự vĩ đại hơn nhiều. Mẹ tôi luôn yêu cầu tôi phải cẩn thận trong lời ăn tiếng nói của mình khi giao tiếp với xã hội, tránh chửi thề và sử dụng từ ngữ thô tục hoặc không phù hợp với hoàn cảnh. Trong thế giới số, chúng ta thường không biết chính xác mình đang nói chuyện với ai và người khác có thể cảm thấy bị xúc phạm như thế nào với một số từ ngữ mà chúng ta dùng. Chính vì vậy, tôi cảm thấy rằng thật sự cần thiết khi chúng ta chọn lựa từ ngữ của mình ở trên mạng để giao tiếp với người khác một cách khôn khéo và phù hợp nhất có thể.

6. "Bạn con làm gì thì con phải làm y như vậy sao?" 

Đây là bài học quan trọng nhất mà tôi luôn ghi nhớ. Cho dù ở đời thực hay trên internet, điều quan trọng vẫn là "thành thực với chính bản thân mình". Chúng ta cần cố gắng giữ cho mình một thương hiệu cá nhân riêng, một tiếng nói riêng. Trong mạng xã hội, những trạng thái tinh thần thường gây hiệu ứng tác động lên đám đông một cách rộng rãi và mạnh mẽ, chúng ta được tiếp xúc với những tin tức nóng hổi ngay tức thời và điều đó đòi hỏi mỗi người một sự tỉnh táo và tránh bị cuốn theo những cơn bão thông tin mà bản thân vẫn chưa định hình và hiểu một cách thấu đáo.

Tóm lại, chẳng cần phải học đâu xa, thậm chí những điều bình thường từ một bà nội trợ cũng có thể dạy chúng ta rất nhiều điều về cuộc sống, thực hay ảo. Những kinh nghiệm được đúc kết, luôn là những gì đáng quý và trân trọng.

(Nguồn từ Mashable, có được tinh chỉnh cho phù hợp với bản thân tôi) 

[Tập Viết] Lựa chọn

Thi thoảng, giữa những bộn bề công việc hay giữa những lúc cảm thấy cuộc sống của mình đang ở trong một guồng quay gấp gáp, tôi dừng lại và suy nghĩ về những sự lựa chọn. Tôi tự hỏi con người sinh ra là đã có sẵn những lựa chọn đang chờ đợi, hay đến một thời điểm nào đó bản thân phải tự quyết định đâu là chọn lựa của mình?

Trong một lúc ngồi nhìn bâng quơ tại một quán cà phê quen thuộc, tôi bất chợt đưa ánh nhìn của mình về chiếc tivi đang chiếu một bộ phim hành động Hollywood, một phim gì đấy của Arnold Schwarzenegger. Tôi nhớ mình đã từng xem bộ phim này trước đây, nhưng chịu không thể nhớ được tựa đề của nó. Phim hình như kể về chuyện nhân bản vô tính con người thì phải. Tôi cứ lơ đểnh nhìn bộ phim diễn ra mà không thật sự chú tâm vào nó, tuy nhiên tôi chợt bắt gặp một câu thoại trong phim và câu thoại đó chợt lôi thẳng tôi về thực tại và cứ thế lẫn quẩn trong đầu tôi  mãi, mà thậm chí đến bây giờ nó vẫn không dứt ra khỏi. Câu thoại là của một nhà đầu tư cho công trình nghiên cứu nhân bản vô tính con người, ông ta đưa ra lý lẽ của việc nên thông qua việc cho tiến hành nhân bản vô tính này. Luận điểm được ông ta sử dụng để bảo vệ cho quyết định và hành động của mình như sau: giả sử bậc phụ huynh của gia đình nào đó chỉ có duy nhất một người con, người mà họ hết mực yêu thương trong cuộc đời này, bỗng chốc có một ngày nằm liệt giường, chờ từng ngày để được chết vì bệnh ung thư não. Không cần phải nói chúng ta cũng có thể hình dung được rằng những bậc cha mẹ đó sẽ phải chịu đau khổ nhường nào khi ngày qua ngày phải chứng kiến đứa con rứt ruột đẻ ra của mình chống chọi trong vô vọng với cái chết. Lúc này, theo lời nhà đầu tư đó, cách duy nhất để cứu đứa con của gia đình ấy, chính là nhân bản con người. Bằng cách tạo ra một bản sao hoàn hảo, "bản gốc" sẽ được cứu sống bởi sự hy sinh của "bản sao". Nói cách khác, họ tạo ra một con người để làm vật hy sinh cho một con người khác. Đó là mục đích cuối cùng của việc nhân bản vô tính. Dẫu biết đó chỉ là một bộ phim giải trí nhưng tôi cũng không tránh khỏi rùng mình bởi ý nghĩ và mục đích của việc nhân bản vô tính đó.

Tôi tự hỏi, giả sử tôi là người cha của gia đình bất hạnh ấy, và bác sỹ đến trước mặt tôi mà nói rằng phương án nhân bản vô tính trên là con đường duy nhất để cứu lấy đứa con tội nghiệp đang chờ chết của tôi. Tôi phải quyết định thế nào đây? Một bên là tình cảm lớn lao dành cho hình hài bé bỏng mà cả cuộc đời tôi yêu thương, một bên là đạo đức và lý trí của phần "người" trong tôi. Làm sao có thể xuống tay lấy đi bộ não của một con người, cho dù đó là sản phẩm của một quá trình nhân bản từ chính những tế bào của con cái mình. Có là người nhân bản, thì họ vẫn có cảm xúc, có tình cảm, có nỗi đau, làm sao có thể cho họ một sự sống để rồi sau đó lấy nó đi một cách thật tàn bạo. Làm sao họ có thể tự nguyện hiến dâng sinh mạng mình cho một người mà họ không hề quen biết cho dù họ được tạo ra từ tế bào của người ấy đi chăng nữa. Còn người khác thú vật ở điểm chúng ta có tình cảm, có suy nghĩ và có nền tảng đạo đức. Tuy nhiên, đó là những phạm trù luôn đấu đá lẫn nhau khi chúng ta cần phải quyết định một chuyện gì đó thật sự quan trọng. Tình cảm luôn làm đầu óc chúng ta suy nghĩ thật không rõ ràng, lý trí luôn chống đỡ không mệt mỏi với những ký ức tràn ngập yêu thương và nền tảng đạo đức luôn làm trái tim phải đau khổ vì những suy nghĩ mà chúng ta biết chắc chắn rằng một khi đã làm hành động gì đấy ảnh hưởng đến những “thành trì đạo đức” mà chúng ta tin tưởng sẽ khiến lương tri của chúng ta hối hận cả một đời. Có người nói“không có gì đẹp đẽ bằng con người và cũng không có gì kinh khủng hơn con người”, quả thật câu nói đó thật sự đúng trong những trường hợp như thế này. Đôi lúc tôi cũng không thể tưởng tượng được là tại sao cùng một lúc con người có thể tạo ra những điều cực kỳ tốt đẹp để rồi sau đó lại gây ra những lỗ hổng không bao giờ lấp đầy trên dòng lịch sử nhân loại, quả thật là kỳ diệu, kinh khủng nhưng kỳ diệu.

Trở lại với suy nghĩ trên, tôi biết rõ mình sẽ phải đối diện với một cuộc tranh đấu tư tưởng mà cho dù lý trí hay tình cảm chiến thắng, người chịu đau khổ vẫn chỉ có bản thân tôi mà thôi. Một bên là niềm hạnh phúc vì đã cứu được "giọt máu" của mình, một bên là sự ảm ảnh bới tính thú vật và tính sát nhân trong quyết định có thể ám ảnh cả cuộc đời còn lại của tôi. Có quá nhiều mâu thuẫn cùng một lúc xảy ra, có quá nhiều điều đáng sợ có thể được thực hiện.
Tiếp nối sau đó còn là cảm giác lo sợ, lo sợ chính đứa con của mình sẽ phát hiện ra việc làm kinh khủng của cha , rồi lo sợ từ đó nó sẽ không còn yêu thương con người nữa. Nhưng cuối cùng thì, tôi vẫn phải tiến lên để mà đưa ra quyết định cuối cùng, đau khổ đấy nhưng đó là việc phải làm và đó là lựa chọn của riêng mình tôi để quyết định. Tôi đã có trong đầu lựa chọn của mình và điều đó khiến tôi sợ hãi.

Tôi từng mơ tưởng rằng khi lâm vào một tình thế nào đó để phải ra quyết định và cân nhắc những chọn lựa, tôi sẽ cố chọn giải pháp để mình không bao giờ phải hối tiếc. Nhưng cuộc sống thật ra không bao giờ dễ dàng như vậy, lựa chọn nào rồi cũng sẽ làm chúng ta hối tiếc khi nhìn lại những quyết định mình đã đưa ra, cái chính là chúng ta có quên đi được sự hối tiếc để mà tiếp tục sống và thực hiện những chọn lựa khác nhau này hay không mà thôi. Có quá nhiều lựa chọn, chưa bao giờ là một điều tốt.

PS: Sáng nay đọc tin tức về Nguyễn Phương Uyên bị tù 6 năm, cảm thấy chạnh lòng, âu đó cũng là lựa chọn của em, nhưng cái giá phải trả cho nó thì thật sự là quá đắt.